توضیحات
معرفی اسید هیدروکلریک 37% (دکتر مجللی)
اسید هیدروکلریک آزمایشگاهی (HCl) یک محلول شفاف و بیرنگ است که بوی تند و مشخصی دارد و از هیدروژن کلرید در آب تشکیل شده است. این ماده یکی از اسیدهای معدنی بسیار قوی و خورنده محسوب میشود و کاربردهای گسترده صنعتی و آزمایشگاهی دارد. اسید هیدروکلریک به صورت طبیعی در اسید معده یافت میشود و میزان pH آن بین 0 تا 1 قرار دارد. این اسید در گذشته با نامهایی مانند اسیدم سالیس، موریاتیک اسید و ارواح نمک شناخته میشد و از ترکیب ویتریول (سولفوریک اسید) با نمک طعام تولید میشد.
از بین شش اسید معدنی قوی در شیمی، اسید هیدروکلریک به دلیل داشتن یک پروتون تنها، کمترین تمایل را به شرکت در واکنشهای اکسایش و کاهش دارد. با وجود قدرت اسیدی بالا، به دلیل حضور یون کلرید واکنشناپذیر و غیرسمی، یکی از کمخطرترین اسیدها برای استفاده محسوب میشود. محلولهای نسبتاً غلیظ HCl در طول زمان پایدار هستند و غلظت آنها تغییر چندانی نمیکند. به همین دلیل این اسید به عنوان یک واکنشگر خالص و قابل اعتماد در آزمایشگاهها و صنایع به کار میرود و در استخراج طلا از بردهای الکترونیکی نیز کاربرد فراوان دارد.
تاریخچه اسید هیدروکلریک
اسید هیدروکلریک با فرمول شیمیایی HCl، یک اسید معدنی قوی است که از واکنش کلرید سدیم (NaCl) با اسید سولفوریک (H₂SO₄) تولید میشود. اولین بار در قرن 13 میلادی توسط جابر بن حیان کشف شد؛ وی با حرارت دادن نمک در اسید نیتریک این اسید را تولید کرد. در قرن 16 میلادی، آندریاس لیباویوس با استفاده از بوته چینی و خاک رس، روش تولید HCl را توسعه داد که پایهای برای روشهای صنعتی امروزی شد. در قرن 19، با رشد صنعت فولاد، تقاضا برای این اسید افزایش یافت زیرا در تولید کلرید آهن و سایر فرآیندهای فلزی مورد نیاز بود. امروزه، اسید هیدروکلریک یکی از پرکاربردترین اسیدهای صنعتی است و در صنایع فولاد، پالایش نفت، تصفیه آب، تولید مواد شیمیایی، صنایع غذایی و چرمسازی استفاده میشود.
مشخصات فنی اسید هیدروکلریک
| ویژگی | مشخصات |
|---|---|
| فرمول مولکولی | HCl |
| جرم مولی | 36.46 g/mol |
| شکل ظاهری | مایع شفاف و بیرنگ تا زرد روشن |
| چگالی | 1.18 g/cm³ |
| انحلالپذیری در آب | کاملاً محلول |
| نقطه ذوب | -85.05 °C |
نامهای متداول اسید هیدروکلریک
- جوهر نمک
- اسید کلریدریک
- هیدروژن کلرید
- کلرید هیدروژن
کاربردهای اسید هیدروکلریک
- تهیه تیزاب سلطانی
- اسیدشویی و پاکسازی فولاد
- تولید ترکیبات آلی و شیمیایی
- کنترل pH و خنثیسازی در صنایع غذایی
- بازسازی مبدلهای یونی
- چرمسازی
- صنایع ساختمانی و ساخت بتن
- اسیدزنی چاههای نفت
ساختار مولکولی اسید هیدروکلریک
HCl یک اسید تک پروتونی است و تنها یک بار یونیزه میشود تا یک پروتون آزاد کرده و یون هیدرونیوم (H₃O⁺) ایجاد کند. یون دیگر تشکیل شده، یون کلرید (Cl⁻) است که میتواند برای تولید نمکهای کلرید، مانند NaCl، مورد استفاده قرار گیرد. این اسید به دلیل تفکیک کامل در آب، یک اسید قوی محسوب میشود و ثابت تفکیک آن (Ka) بسیار بزرگ است.
روشهای تولید اسید هیدروکلریک
چندین روش برای تولید HCl وجود دارد که بسته به میزان تولید و کیفیت مورد نیاز انتخاب میشوند:
- روش کلر-آلکالی: واکنش کلر و هیدروکسید سدیم که اسید هیدروکلریک و هیدروکسید کلر تولید میکند.
- روش نمک-سولفوریک: واکنش نمک و اسید سولفوریک که HCl و سولفات سدیم تولید میکند.
- روش تبادل یونی: تبدیل نمک به اسید هیدروکلریک از طریق رزین تبادل یونی.
مزایای اسید هیدروکلریک
- پایدار و حفظ غلظت در طول زمان
- کمترین تمایل به واکنشهای اکسایش-کاهش
- قابلیت جرمگیری و ضدعفونیکنندگی
- محلول در آب
دفع ضایعات اسید هیدروکلریک
اسید نشت شده باید در ظروف بدون منفذ جمعآوری شود و با مقدار زیادی آب رقیق گردد. از تماس با اجسام فلزی و سطوح حساس خودداری کنید.
خطرات شیمیایی و ایمنی
HCl بسیار خورنده است و با فلزات واکنش داده و گاز هیدروژن تولید میکند که اشتعالپذیر است. تماس با پوست و چشم میتواند باعث سوختگی شدید شود و استنشاق آن خطرناک است.
اثرات مواجهه با اسید هیدروکلریک
مواجهه کوتاهمدت: تحریک چشم، سوختگی پوست، احساس خفگی و گرفتگی صدا.
مواجهه طولانیمدت: آسیب به کبد، التهاب شدید دستگاه گوارش و اختلال در سیستم قلبی-عروقی.
شرایط انبار و جابجایی
HCl باید در ظروف محکم و دربسته، ترجیحاً از جنس فلز ضدزنگ یا پلاستیک مقاوم، در مکانی خشک و خنک نگهداری شود. از نگهداری کنار مواد قابل اشتعال و اکسیدکننده خودداری کنید. در زمان جابجایی، استفاده از دستکش، عینک و ماسک الزامی است.
نکات ایمنی استفاده از اسید هیدروکلریک
- از تماس با پوست، چشم و دستگاه تنفسی خودداری کنید.
- در صورت تماس با پوست یا چشم، فوراً با آب فراوان شستشو دهید.
- از تجهیزات ایمنی شامل دستکش، عینک و ماسک استفاده کنید.
- ظروف حاوی اسید را محکم بسته و دور از دسترس کودکان و حیوانات قرار دهید.
بازار جهانی اسید هیدروکلریک
حجم بازار جهانی HCl در سال 2023 حدود 24.6 میلیارد دلار بوده و پیشبینی میشود تا سال 2028 با نرخ رشد سالانه 4.5٪ به 32.4 میلیارد دلار برسد. چین، ایالات متحده و هند بزرگترین تولیدکنندگان این اسید هستند و حدود 60٪ از تولید جهانی را به خود اختصاص میدهند. همچنین چین، ایالات متحده و ژاپن حدود 50٪ از مصرف جهانی را به خود اختصاص دادهاند و انتظار میرود بازار در سالهای آینده با رشد مناسبی همراه باشد.
فروش اسید هیدروکلریک 37% آزمایشگاهی (دکتر مجللی)
فروشگاه برد گلد آماده ارائه اسید هیدروکلریک 37% دکتر مجللی در بستهبندیهای استاندارد و مقرون به صرفه، با کیفیت ممتاز و در گریدهای آزمایشگاهی و صنعتی از برندهای معتبر ایرانی، هندی، چینی و اروپایی به پژوهشگران، دانشگاهیان و صنایع میباشد.
