توضیحات
معرفی و کاربرد اسید نیتریک آزمایشگاهی
اسید نیتریک آزمایشگاهی (HNO₃) یک اسید قوی و بسیار خورنده است که در گذشته با نامهای روح نیتر و آکوا فورتیس شناخته میشد. این ماده، مشابه اسیدهای هیدروکلریک و سولفوریک، در صنایع و آزمایشگاههای شیمیایی کاربرد گسترده دارد. در حالت خالص، اسید نیتریک بیرنگ است ولی با گذشت زمان و بر اثر تجزیه به اکسیدهای نیتروژن و آب، رنگ زرد به خود میگیرد. تماس با آن باعث سوختگی شدید پوست میشود و با هیدروکسیدها، فلزات و اکسیدها واکنش داده و نمکهای نیترات تشکیل میدهد.
HNO₃ بهعنوان یک عامل اکسیدکننده قوی در فرآیندهای صنعتی و آزمایشگاهی به کار میرود و از طریق اکسیداسیون کاتالیزوری آمونیاک تولید میشود. این اسید، کاربرد مهمی در تولید مواد منفجره، کودهای شیمیایی و استخراج طلا از بردهای الکترونیکی دارد. pH محلولهای آن تقریباً 3.01 است.
ساختار مولکولی اسید نیتریک
مولکول اسید نیتریک شامل یک اتم نیتروژن، یک اتم هیدروژن و سه اتم اکسیژن است. یکی از اکسیژنها به نیتروژن مرکزی با پیوند مضاعف متصل است، اکسیژن دوم با نیتروژن و هیدروژن پیوند دارد و اکسیژن سوم دارای بار منفی است و به نیتروژن متصل است. بار مثبت نیتروژن و بار منفی اکسیژنها یکدیگر را خنثی کرده و بار خالص مولکول صفر میشود. همچنین پیوندهای مولکول به دلیل رزونانس قابل تغییر موقعیت هستند.
موارد کاربرد اسید نیتریک
- تولید نیترات آمونیوم برای کودها، پلاستیک و رنگها
- ساخت مواد منفجره مانند TNT و نیتروگلیسرین
- به عنوان اکسیدکننده در موشکهای سوخت مایع
- استفاده در شکل خالص برای از بین بردن زگیلهای پوستی
- عامل دوپینگ شیمیایی در فرآیندهای الکتروشیمی
دفع ضایعات اسید نیتریک
مواد ریخته شده یا نشت کرده باید در ظروف بدون منفذ جمعآوری شوند و با مقادیر فراوان آب رقیق و به محیط ایمن منتقل شوند. رعایت نکات زیستمحیطی در دفع این ماده ضروری است.
انبار کردن و جابهجایی اسید نیتریک
اسید نیتریک باید در مکانهای مقاوم در برابر آتش و با تهویه مناسب نگهداری شود. از تماس با مواد احیاکننده، مواد آلی و فلزات خودداری شود. تانکرهای فلزی برای نگهداری این اسید مناسب نیستند مگر اینکه سطح داخلی با پلیاتیلن پوشش داده شده باشد. دمای نگهداری نباید بالاتر از 23 درجه سانتیگراد باشد.
نکات ایمنی و شرایط استفاده
اسید نیتریک مادهای شدیداً خورنده است و موجب خوردگی فلزات و واکنش شدید با مواد احیاکننده میشود. تماس با فلزاتی همچون روی و مس و حتی مواد غیر فلزی مانند کربن خطرناک است. شرایط نگهداری مناسب شامل درب بسته، دور از آفتاب و زیر هود آزمایشگاهی است. استفاده از عینک، دستکش ایمنی و ماسک فیلتردار الزامی است. از تماس با پوست، استنشاق بخار و بلعیدن آن باید به شدت خودداری شود. خریدار موظف است تمامی دستورالعملهای ایمنی را مطالعه و رعایت کند.
اثرات مواجهه کوتاه مدت
- آسیب و تحریک غشاهای چشم
- ایجاد سوختگی شدید روی پوست
- تحریک دستگاه تنفسی و ایجاد سرفه
اثرات مواجهه طولانی مدت
- سوزش مزمن دستگاه تنفسی، سرفه و تنگی نفس
- التهاب و آسیب چشم و قرمزی پوست
- در مواجهه بیش از حد میتواند حتی منجر به مرگ شود
فروش اسید نیتریک آزمایشگاهی
فروشگاه برد گلد ارائهدهنده اسید نیتریک آزمایشگاهی و صنعتی با کیفیت بالا و بستهبندی ایمن است. این اسید در گریدهای آزمایشگاهی و صنعتی و از برندهای معتبر ایرانی، هندی، چینی و اروپایی در اختیار پژوهشگران، صنایع و آزمایشگاهها قرار میگیرد.
