مواد لازم برای استخراج طلا از برد موبایل
محققان موفق شده اند با تکیه بر شیوه های نوین و ایمن، مقادیر قابل توجهی طلا را از قطعات الکترونیکی نظیر بردهای موبایل، رایانه ها، تلویزیون ها و سایر تجهیزات مشابه به دست آورند. این پیشرفت موجب شده که سالانه صدها کیلوگرم طلا تنها از طریق بازیافت این وسایل دورریز، استخراج شود؛ موضوعی که هم از نظر اقتصادی اهمیت دارد و هم از منظر محیط زیست، دارای ارزش بالایی است.
حتما ویدیوی زیر را تماشا کنید!!!
در گذشته برای جداسازی طلا از مدارهای چاپی، روش هایی رایج بود که از مواد بسیار خطرناکی مانند سیانید بهره میبردند. این مواد سمی، نه تنها برای سلامت انسان بلکه برای محیط زیست نیز تهدیدی جدی محسوب میشدند. اما خوشبختانه با پیشرفت فناوری، روش های مدرن تری معرفی شده اند که بدون نیاز به استفاده از ترکیبات شیمیایی خطرناک، قادر به استخراج طلا از بردهای الکترونیکی هستند.
بر اساس آخرین پژوهش ها، زباله های الکترونیکی در جهان حاوی حدود ۷ درصد از کل ذخایر طلای موجود هستند؛ رقمی که اگر به درستی مدیریت و استخراج شود، میتواند منبعی ارزشمند و پایدار تلقی گردد. دلیل این غنای طلا در وسایل الکترونیکی، استفاده گسترده از این فلز در ساخت قطعات اصلی بردهای مدار چاپی است، زیرا طلا رسانایی بالایی دارد و در برابر خوردگی مقاوم است.
استفاده بهینه از این ضایعات نه تنها منجر به بازیابی منابع گرانبها میشود، بلکه به کاهش چشمگیر آسیب های زیست محیطی و کاهش تولید گازهای گلخانه ای از جمله دی اکسید کربن کمک میکند. بنابراین بهره گیری از روش های نوین استخراج طلا از زباله های الکترونیکی، گامی مهم در راستای توسعه پایدار و حفاظت از محیط زیست به شمار میرود.
بازیافت ضایعات الکترونیکی و استخراج طلا از آنها چه فوایدی دارد؟
بازیافت ضایعات الکترونیکی و استخراج طلا از آنها تنها یک راهکار اقتصادی نیست، بلکه اقدامی حیاتی برای حفظ سلامت انسان و محیط زیست نیز به شمار میآید. بسیاری از وسایل الکترونیکی دورریخته شده حاوی مواد سمی و خطرناکی هستند که در صورت ورود به چرخه زباله های شهری، میتوانند اثرات جدی بر سلامت انسان ها، به ویژه کودکان، داشته باشند. این ترکیبات شامل فلزات سنگینی نظیر جیوه، کروم، کادمیوم و سرب هستند که با گذشت زمان وارد آب، خاک و حتی هوا شده و ممکن است منجر به بیماری هایی نظیر نارسایی کلیه، آسیب به کبد، مشکلات ریوی و ناهنجاری های عصبی در کودکان شوند.
در کنار تهدیدهای بهداشتی، نباید از ارزش اقتصادی این ضایعات غافل شد. بسیاری از قطعات الکترونیکی دورریختهشده حاوی فلزات گران بهایی چون طلا، نقره، پلاتین، پالادیم، مس و آلومینیوم هستند که قابلیت بازیافت دارند. بازیافت این مواد نه تنها به کاهش نیاز به استخراج منابع طبیعی کمک میکند، بلکه صرفه جویی قابل توجهی در هزینه های تولید صنایع مختلف نیز به همراه دارد.
بر اساس گزارش های منتشرشده توسط سازمان های محیط زیستی، بازیافت تنها یک میلیون دستگاه لپ تاپ معادل بازیافت انرژی ای است که میتواند مصرف برق سالانه حدود سه هزار و هفتصد خانوار آمریکایی را تأمین کند. این آمار به خوبی نشان میدهد که بازیافت اصولی ضایعات الکترونیکی تا چه اندازه میتواند در صرفه جویی انرژی و کاهش مصرف منابع طبیعی مؤثر باشد.
در نهایت، بازیافت ضایعات الکترونیکی نه تنها یک ضرورت زیست محیطی برای جلوگیری از آلودگی و بیماری است، بلکه فرصتی برای بهره برداری دوباره از فلزات ارزشمند و کاهش هزینه های تولید در صنایع محسوب میشود. استخراج طلا باعث صرفه جویی در فلزات گرانبها می گردد
فرآیند استخراج طلا از ضایعات الکترونیکی نهتنها به حفظ منابع ارزشمند طبیعی کمک میکند، بلکه باعث صرفهجویی قابلتوجهی در مصرف فلزات گرانبهایی همچون طلا، نقره و پلاتین نیز میشود. در دنیای امروز که هر ساله بیش از ۳۰۰ تُن طلا برای ساخت بردهای الکترونیکی مورد استفاده قرار میگیرد، استفاده از روش های نوین استخراج میتواند نقش مهمی در کاهش نیاز به استخراج مستقیم از معادن داشته باشد و همزمان آسیب های زیست محیطی ناشی از آن را کاهش دهد.
یکی از روش های جدید و کاربردی که به تازگی توسط محققان توسعه یافته، روشی است که در آن مدارهای چاپی قدیمی ابتدا در محلولی با خاصیت اسیدی ملایم قرار داده میشوند. این محلول، به مرور باعث تجزیه بخش هایی از برد میگردد و ترکیبی روغنی شکل به دست میآید که طلا از طریق آن جدا میشود. نکته جالب توجه اینجاست که این روش تنها به جداسازی طلا محدود نمیشود، بلکه میتوان سایر فلزات ارزشمند بکار رفته در بردها از جمله نقره، مس و پلاتین را نیز به همین شیوه بازیابی و دوباره وارد چرخه تولید کرد.
چرا فلز طلا برای ساخت مدار و برد ها انقدر مهم است؟
اما شاید این سؤال پیش بیاید که چرا اصلاً از طلا در ساخت بردهای الکترونیکی استفاده میشود؟ پاسخ اینجاست که طلا به دلیل خواص شیمیایی و فیزیکی منحصر بهفردی که دارد، از جمله رسانایی بسیار بالا، مقاومت در برابر خوردگی، انعطاف پذیری و پایداری ارزش اقتصادی، به یکی از بهترین گزینه ها برای ساخت اتصالات حساس و دقیق در تجهیزات الکترونیکی تبدیل شده است. همین ویژگیها باعث شدهاند تا طلا در صنعت الکترونیک نقشی کلیدی ایفا کند.
برای افرادی که به استخراج طلا از بردهای الکترونیکی علاقه مندند، باید تأکید کرد که این کار نیازمند دانش شیمیایی بالا و تجهیزات خاصی است. هرچند برخی به خاطر سودآور بودن این کار سعی میکنند بدون آموزش های تخصصی وارد این حوزه شوند، اما نبود آگاهی کافی درباره مواد شیمیایی و نحوه کار با آنها میتواند خطرات جدی و حتی خسارات جبران ناپذیری در پی داشته باشد.
مواد لازم برای استخراج طلا از برد موبایل چه مواردی است؟
در صورتی که قصد انجام این فرایند را دارید، لازم است ابزارها و موادی خاص تهیه کنید. این مواد شامل قطعات الکترونیکی حاوی طلا، دستکش های ضخیم لاستیکی برای محافظت از دست، پیش بند مقاوم در برابر مواد شیمیایی، عینک ایمنی، پراکسید هیدروژن ۳ درصد (قابل تهیه از داروخانهها)، اسید موریاتیک ۳۱ درصد (قابل خرید از فروشگاه های شیمیایی)، متیل الکل یا متیل هیدرات ۹۹.۹ درصد (که در صنعت ضدیخ کاربرد دارد)، فیلتر قیفی و ظروف شیشه ای یا کاسه های سفالی مقاوم در برابر دمای بالا هستند.
در نهایت، باید در نظر داشت که بازیافت طلا از بردهای الکترونیکی مانند برد مخابراتی یا برد موبایل، اگرچه میتواند منبعی سودآور و ارزشمند باشد، اما تنها در صورتی موفقیت آمیز خواهد بود که با رعایت اصول ایمنی، استفاده از مواد استاندارد و آموزش های تخصصی همراه باشد. در غیر این صورت، نه تنها منجر به بازیابی طلا نمیشود، بلکه ممکن است سلامت فرد و محیط اطراف را نیز تهدید کند.
از چه بخش های لوازم الکترونیکی می توانیم طلا استخراج کنیم؟
استخراج طلا از برد به دلیل وجود مقادیر ناچیز اما ارزشمند این فلز در بخش های خاصی از قطعات، یکی از روش های نوین بازیافت منابع گران بهاست. بسیاری از قطعات داخلی دستگاه های الکترونیکی دارای روکشی از طلا هستند، چرا که طلا به دلیل رسانایی بالا، مقاومت در برابر زنگ زدگی و خاصیت پایدارش در برابر تغییرات شیمیایی، انتخاب مناسبی برای انتقال جریان در سیستم های حساس محسوب میشود.
یکی از مهم ترین منابع طلا در وسایل الکترونیکی، بردهای الکترونیکی یا همان circuit boardها هستند. این بردها، محل عبور جریان و اتصال قطعات مختلف بوده و اغلب دارای لایه هایی از طلا برای بهبود عملکرد اتصالها میباشند. همچنین پین های اتصال یا همان connection pins که وظیفه ارتباط بین بخش های مختلف سخت افزار را دارند، معمولاً با روکشی از طلا پوشانده شده اند. از دیگر منابع طلا میتوان به مدارهای مجتمع (IC) و خازن های سرامیکی یکپارچه یا همان Monolithic Ceramic Capacitors اشاره کرد که در ساختار آنها نیز طلا بکار رفته است.
برد های روبار نیز یک منبع برای استخراج طلا می باشد
بردهای الکترونیکی روبار، از جمله بخش هایی هستند که در کنار داشتن طلا و دیگر فلزات گران بها، این مزیت را دارند که به راحتی از برد اصلی جدا میشوند. این جداسازی نه تنها استخراج طلا را آسان تر میکند، بلکه باعث میشود خود برد اصلی به عنوان منبعی حاوی مس، ارزش فروش بالایی داشته باشد. این بردها معمولاً به دست کارگاه هایی میرسند که در زمینه بازیافت فلزاتی مانند مس فعالیت دارند و حاضرند برای خرید این قطعات، مبالغ خوبی پرداخت کنند.
با این حال، برخی از کارگاه ها بدون جداسازی قطعات ارزشمند، اقدام به خرد کردن کامل بردها میکنند. این روش نه تنها باعث کاهش ارزش بازیافتی میشود، بلکه سود قابل توجهی را نیز از بین میبرد. شاید از نظر یک فرد عادی، فروش کیلویی مس با قیمت هایی مانند ۵۰۰ یا ۱۰۰۰ تومان بی اهمیت به نظر برسد، اما وقتی حجم این کار در سطح ماهانه یا صنعتی افزایش یابد، همین رقم به سودی میلیونی تبدیل خواهد شد.
از سوی دیگر، اگر این بردها به صورت غیرحرفه ای خرد شوند، بخش هایی از مس نیز در حین خرد کردن وارد ترکیب مواد میگردد. برای جداسازی این ناخالصی، بطور معمول از سرب استفاده میشود، بطوریکه برای هر دو کیلوگرم مس، حدود یک کیلوگرم سرب باید اضافه گردد. این موضوع هزینه ای اضافی را به کارگاه تحمیل میکند و سود نهایی را کاهش میدهد.
چه مقدار طلا در هر برد گوشی موبایل می باشد؟
در همین راستا، بسیاری این پرسش را مطرح میکنند که از یک گوشی موبایل چقدر طلا میتوان استخراج کرد؟ به طور میانگین، در هر تلفن همراه حدود 0.034 گرم طلا وجود دارد. همچنین هر گوشی شامل 16 گرم مس، 0.35 گرم نقره و 0.00034 گرم پلاتین است. با این حال، این فلزات در بخش هایی قرار گرفته اند که در حالت عادی قابل مشاهده نیستند و در لایه های داخلی بردهای مدار چاپی پنهان هستند.
البته نباید انتظار داشت استخراج طلا از یک دستگاه موبایل صرفه اقتصادی داشته باشد. بازیافت فلزات از گوشیهای مستعمل معمولاً زمانی به صرفه است که در مقیاس صنعتی انجام شود، مثل کارخانه های سازنده تلفن که قادرند هزاران گوشی را به صورت همزمان بازیافت کنند. همچنین برخی گمان میکنند ممکن است در باتری گوشی نیز طلا وجود داشته باشد، اما این تصور اشتباه است. باتری ها معمولاً از فلزاتی چون آهن، نیکل، کبالت و منگنز ساخته میشوند و هیچ نشانی از طلا در ترکیب آنها دیده نمیشود.
بطور کلی، استخراج طلا از لوازم الکترونیکی نیازمند دانش، دقت و مدیریت حرفه ای است و اگر به درستی انجام شود، میتواند هم از لحاظ اقتصادی سودآور باشد و هم در حفظ منابع طبیعی و محیط زیست نقش مهمی ایفا کند.
برد موبایل را چه کسانی خریداری می کنند؟
بردهای موبایل که دیگر قابل استفاده نیستند و به عنوان زباله الکترونیکی شناخته میشوند، برای برخی افراد ارزش زیادی دارند. این بردها معمولاً توسط کسانی خریداری میشوند که در کار بازیافت ضایعات فعالیت میکنند. افرادی که در انبارهای ضایعاتی مشغول هستند، گوشی های فرسوده و خراب را جمع آوری کرده و به افرادی به نام “قالکار” میفروشند. قالکارها با بهره گیری از روش های ذوب و واکنش های شیمیایی، فلزات گران بهای موجود در این بردها از جمله طلا و نقره را استخراج میکنند.
در کنار این مسیر، برخی واسطه ها نیز وارد عمل میشوند. این واسطه ها بردهای مستعمل را نه تنها در داخل کشور بلکه به مقصد کشورهای دیگر مانند آلمان، ترکیه، چین و حتی پاکستان صادر میکنند. کشورهایی که از فناوری های پیشرفته تر برای استخراج کامل فلزات گران بها از ضایعات الکترونیکی بهره مند هستند، خریداران اصلی این کالاها محسوب میشوند. به همین دلیل، بخشی از این ضایعات به جای بازیافت داخلی، به صادرات اختصاص مییابد. در داخل کشور، قالکارهای حرفه ای عمدتاً در شهرهایی نظیر تهران، اصفهان، زنجان و تبریز فعال هستند و بیشترین تمرکز آنها بر روی استخراج طلا و نقره است.
استخراج طلا با سوزاندن بردهای موبایل
در برخی موارد، به ویژه برای قطعاتی مانند آی سی ها که فلزات درون پوشش های پلاستیکی آن ها قرار دارند، اسید نمیتواند به داخل نفوذ کند. به همین دلیل، ابتدا این قطعات را سوزانده و به خاکستر تبدیل میکنند. برای این کار، قطعات به قطعات کوچکتر تقسیم شده، روی سینی فلزی قرار گرفته و با شعله مستقیم گاز یا مشعل حرارت میبینند. پس از تبدیل به خاکستر، مواد آسیاب میشوند تا به پودر یکدستی تبدیل گردند. در ادامه برای حل کردن آن، از اسید نیتریک استفاده میشود.
برای افزایش خلوص ترکیب نهایی، پیش از استفاده از اسید نیتریک، خاکستر را با جوهر نمک ترکیب میکنند. این مرحله موجب میشود فلزاتی مانند آهن و قلع از ترکیب اصلی جدا شوند و فقط فلزات موردنظر در محلول باقی بمانند. هرچند روش هایی مانند استفاده از سیانید نیز برای استخراج طلا وجود دارد، اما باید دانست که این روش ها بسیار خطرناک بوده و تهدید بزرگی برای محیط زیست، به ویژه منابع آب و خاک محسوب میشوند.
نتیجه گیری
در نهایت اگر فردی قصد دارد به صورت حرفهای یا حتی پاره وقت وارد حوزه بازیافت و استخراج طلا از قطعات الکترونیکی شود، باید ابتدا نسبت به جمع آوری بردها و قطعات فرسوده اقدام کند. با این حال، شروع این کار بدون دانش کافی نسبت به مواد شیمیایی و روش های استخراج، میتواند بسیار خطرناک و پرهزینه باشد. بنابراین رعایت نکات ایمنی و شناخت دقیق قطعاتی که بیشترین مقدار طلا را در خود دارند، لازمه موفقیت در این مسیر است.
دیدگاه خود را ثبت کنید
تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟در گفتگو ها شرکت کنید.