بایگانی دسته ی مقالات

آیا می‌دانستید امکان جداسازی طلا از برخی مواد معدنی با استفاده از جوهر نمک وجود دارد؟ شاید برایتان جالب باشد که همین ماده‌ ای که تقریباً در تمام خانه‌ ها یافت می‌شود، در فرآیندهای آزمایشگاهی و صنعتی نقش مهمی در جداسازی فلزات ارزشمند دارد. بسیاری از افراد کنجکاو هستند بدانند آیا می‌توان با کمک این ماده رایج، طلا را از خاک یا قطعات الکترونیکی بازیابی کرد و حتی از این راه به درآمدی جانبی دست یافت.

تماس با کارشناس جهت مشاوره

حتما ویدیوی زیر را تماشا کنید!!!

اگر شما نیز به دنبال پاسخی برای چنین پرسش‌ هایی هستید و می‌خواهید با ساده‌ ترین و در دسترس‌ ترین شیوه‌ های علمیِ جداسازی طلا آشنا شوید، در ادامه با ما همراه باشید. در این مطلب قصد داریم درباره یکی از ساده‌ ترین و قابل‌ درک‌ ترین روش‌ های تئوریک جداسازی طلا با جوهر نمک صحبت کنیم و توضیح دهیم که این روش چگونه در چارچوب اصولی و کنترل‌شده می‌تواند بخشی از فرایند استخراج فلزات گران‌ بها باشد.

جوهر نمک چیست؟ هر آنچه باید درباره این اسید قدرتمند بدانید

پیش از آن‌که به موضوع جداسازی طلا از خاک با استفاده از جوهر نمک بپردازیم، لازم است ابتدا با ماهیت این ماده شیمیایی آشنا شویم. جوهر نمک که در علم شیمی با نام اسید هیدروکلریک (HCl) شناخته می‌شود، یکی از اسیدهای قوی و کاملاً خورنده است. بسیاری از افراد آن را با عنوان اسید معده نیز می‌شناسند، زیرا همین ماده در معده نقش اساسی در هضم غذا دارد.

در مصارف خانگی، این اسید عمدتاً جهت ضدعفونی کردن سطوح، از بین بردن رسوبات، رفع لکه‌ های زنگ‌ زدگی و پاک‌ سازی عمیق مورد استفاده قرار می‌گیرد. با این حال، جوهر نمک در حالت خالص، خورندگی بسیار شدیدی دارد؛ به همین دلیل، کارخانه‌ ها آن را به صورت رقیق‌شده و معمولاً با غلظت ۳۰ درصد در بازار عرضه می‌کنند. لازم به ذکر است که اسید هیدروکلریک در غلظت‌ های بالاتر به‌سرعت بخار می‌شود و بخارات آن می‌تواند به محیط و سلامتی انسان آسیب جدی وارد کند.

به دلیل همین قدرت خورندگی، استفاده از جوهر نمک باید با دقت بالا و صرفاً در کاربردهای مشخص انجام شود. برخی از مهم‌ترین موارد استفاده از این ماده عبارت‌اند از:

• فرآیند جداسازی طلا از خاک

• صنایع غذایی

• تولید ژلاتین

• تنظیم میزان اسیدیته در استخرها

• پاک‌سازی و جرم‌گیری سطوح

• اسیدشویی تجهیزات صنعتی

• فرآوری فلزات

• تولید کلسیم کلرید

• صنایع چرم‌سازی

• کاربرد در چاه‌های نفت

• ساخت مونومر وینیل کلراید (PVC)

جوهر نمک از جمله مواد ناپایدار است و بخارات حاصل از آن می‌تواند برای دستگاه تنفسی، چشم‌ها و پوست خطرناک باشد. از این رو، هنگام استفاده از این ماده باید در فضایی با تهویه مناسب قرار داشت و تمامی اصول ایمنی و محافظت فردی را رعایت کرد.

۷ مرحله اساسی برای جداسازی طلا از خاک با استفاده از جوهر نمک

فرآیند جداسازی طلا از خاک با جوهر نمک، یکی از روش‌هایی است که به‌صورت تجربی در استخراج طلا از مواد حاوی فلزات ارزشمند مورد استفاده قرار می‌گیرد. اگر این عملیات با دقت و رعایت اصول ایمنی انجام شود، می‌تواند به بازیابی طلا از خاک‌های معدنی یا مواد ضایعاتی کمک کند. در ادامه، نسخه‌ای کامل‌تر و توضیح‌داده‌شده از این فرآیند در قالب هفت مرحله ارائه شده است.

تماس با کارشناس جهت مشاوره

مرحله اول: آماده‌ سازی خاک دارای طلا

در آغاز، خاک یا ماده‌ای که احتمال وجود ذرات طلا در آن می‌دهید را درون یک ظرف مقاوم به حرارت مانند ارلن قرار دهید. بهتر است پیش از شروع کار، ذرات درشت را الک کنید تا واکنش‌پذیری خاک افزایش یافته و استخراج با دقت بیشتری انجام شود.

مرحله دوم: افزودن جوهر نمک برای شروع واکنش

پس از ریختن خاک، مقدار مناسبی جوهر نمک (اسید هیدروکلریک) به ظرف اضافه کنید. این اسید با مواد ناخواسته واکنش داده و محیط لازم برای حل‌شدن احتمالی ترکیبات فلزی را فراهم می‌کند.

مرحله سوم: اضافه‌ کردن هیدروژن پراکسید همراه با اعمال حرارت

در این مرحله، هیدروژن پراکسید را به‌ تدریج به مخلوط اضافه کرده و همزمان ظرف را روی حرارت ملایم قرار دهید. ترکیب جوهر نمک و هیدروژن پراکسید محیطی اکسید کننده ایجاد می‌کند که توانایی حل‌کردن ذرات فلزی مانند طلا را دارد.

مرحله چهارم: ادامه واکنش در حضور حرارت کنترل‌ شده

اجازه دهید مخلوط در همین شرایط حرارتی باقی بماند تا واکنش‌ها به‌طور کامل ادامه پیدا کنند. حفظ دمای مناسب به افزایش سرعت و کارایی فرآیند کمک می‌کند.

مرحله پنجم: افزودن دوباره هیدروژن پراکسید در صورت کند شدن واکنش

اگر مشاهده کردید که واکنش کندتر شده است، مقدار کمی هیدروژن پراکسید اضافه کنید تا قدرت اکسیدکنندگی محلول افزایش یابد و فرایند جداسازی مواد مزاحم با سرعت بیشتری ادامه پیدا کند.

مرحله ششم: تکمیل فرآیند تبخیر هیدروژن پراکسید

محلول باید تا زمانی حرارت ببیند که هیدروژن پراکسید موجود در آن کاملاً تجزیه و از محیط خارج شود. این کار نشان می‌دهد که واکنش‌های اصلی انجام شده و محلول برای مرحله بعدی آماده است.

مرحله هفتم: پایان واکنش و صاف‌ کردن محلول برای بازیابی طلا

پس از اتمام واکنش، ذرات طلایی که در اثر حل‌شدن از خاک آزاد شده‌اند در محلول حضور خواهند داشت. در این مرحله لازم است کل محتویات ظرف را از طریق صافی عبور دهید تا محلول از ذرات جامد جدا شود. آنچه پس از صاف‌کردن باقی می‌ماند، پایه اصلی برای رسوب‌گیری و بازیابی طلای استخراج‌شده خواهد بود.

با پایان این مراحل، فرآیند اولیه استخراج طلا با جوهر نمک به سرانجام می‌رسد و می‌توانید وارد مرحله رسوب‌گیری و خالص‌ سازی شوید. این روش در صورت استفاده صحیح از مواد و رعایت نکات ایمنی، بازده مناسبی خواهد داشت.

نکات حیاتی ایمنی هنگام استفاده از جوهر نمک در استخراج طلا

جوهر نمک یا اسید هیدروکلریک یکی از اصلی‌ ترین مواد شیمیایی مورد استفاده در فرآیند جداسازی طلا از خاک است. این ماده به دلیل خاصیت خورندگی بالا و انتشار بخارات سمی، در صورت عدم رعایت اصول ایمنی می‌تواند خطرات جدی برای سلامتی ایجاد کند. برای کاهش ریسک و انجام کار به‌صورت ایمن، رعایت نکات زیر ضروری است:

• ابتدا هنگام ریختن جوهر نمک داخل ظرف (ارلن)، حتماً از تجهیزات ایمنی کامل شامل دستکش مقاوم به اسید، عینک محافظ شیمیایی و ماسک مناسب استفاده کنید تا تماس مستقیم با پوست و استنشاق بخارات محدود شود.
• باید از ریختن این اسید روی پوست یا لباس جلوگیری کنید. تماس جوهر نمک با پوست باعث سوختگی، التهاب، قرمزی و آسیب‌های جدی می‌شود. در صورت ریختن تصادفی اسید روی پوست، سریعاً محل تماس را با محلول جوش‌شیرین یا آب فراوان شستشو دهید تا اثر اسید خنثی شود.
• همیشه عملیات واکنش را در محیطی با تهویه مناسب انجام دهید. انجام کار در فضاهای بسته یا بدون جریان هوای کافی می‌تواند باعث تجمع بخارات سمی و آسیب به سیستم تنفسی شود.
• پس از پایان کار، جوهر نمک را در ظروف مقاوم و غیر فلزی نگهداری کنید، زیرا تماس با فلز باعث خوردگی و آسیب به ظرف می‌شود. محل نگهداری باید دور از دسترس کودکان و حیوانات خانگی باشد، زیرا بلعیدن این ماده می‌تواند عوارض جبران‌ناپذیری ایجاد کند.
• هرگز جوهر نمک را با موادی مانند وایتکس یا سایر سفیدکننده‌ها مخلوط نکنید؛ ترکیب این مواد با اسید، گازی بسیار سمی به نام کلرامین تولید می‌کند که می‌تواند باعث مشکلات شدید تنفسی، آسم، خس‌خس سینه و حتی مرگ شود.
• همچنین توصیه می‌شود جوهر نمک را همیشه در ظرفی مشخص و برچسب‌دار نگهداری کنید تا با دیگر ترکیبات شیمیایی مشابه اشتباه گرفته نشود و از خطرات ناشی از خطای انسانی جلوگیری شود.

رعایت دقیق این نکات نه تنها سلامت شما را تضمین می‌کند، بلکه انجام فرآیند استخراج طلا را ایمن و کنترل‌شده می‌سازد.

جداسازی طلا از سنگ و خاک با روش اسیدی

جداسازی طلا از سنگ‌ های معدنی و نمونه‌ های خاکی خردشده را می‌توان با مجموعه‌ ای از روش‌ های شیمیایی انجام داد که در میان آن‌ها، تیزاب‌ کاری به‌ عنوان یکی از سریع‌ ترین و در دسترس‌ ترین شیوه‌ ها شناخته می‌شود. هرچند در مقیاس صنعتی معمولاً از فرآیندهایی مانند سیانوراسیون یا روش‌ های پیشرفته هیدرومتالورژی استفاده می‌شود، اما برای استخراج طلا در حجم‌های کارگاهی، نیمه‌ حرفه‌ ای و نمونه‌ برداری، بهره‌گیری از تیزاب سلطانی همچنان گزینه‌ای رایج و مؤثر است.

تماس با کارشناس جهت مشاوره

حتما ویدیوی زیر را تماشا کنید!!!

در این روش، از ترکیب اسید نیتریک و اسید کلریدریک برای حل‌سازی فلزات همراه طلا استفاده می‌شود. ابتدا اسید نیتریک وظیفه دارد فلزاتی چون مس و نقره را به‌طور کامل در خود حل کند، در حالی که طلا در این مرحله بدون تغییر باقی می‌ماند و به‌صورت جامد ته‌نشین می‌شود. در صورت نیاز، با تیزاب سلطانی نیز می‌توان طلا را به محلول برد و سپس آن را به‌صورت خلوص‌ بالا رسوب‌ دهی کرد. دستیابی به طلای با خلوص بیش از ۹۹ درصد در صورت انجام دقیق مراحل، تنظیم دما و کنترل غلظت اسیدها کاملاً امکان‌پذیر است.

ویژگی مهم این روش، سادگی اجرا و عدم نیاز به تجهیزات پیچیده صنعتی است؛ به همین دلیل برای جداسازی طلا از خاک‌ های معدنی، بازیابی طلای موجود در قطعات الکترونیکی یا استخراج طلا از طلای مستعمل انتخاب مناسبی به شمار می‌رود. در عین حال دقت در فرآیند، کنترل واکنش‌های گرمازا و رعایت نکات ایمنی ضروری است تا بازده استخراج به سطح مطلوب برسد.

برای تهیه اسیدهای موردنیاز این فرآیند مانند اسید نیتریک و تیزاب سلطانی، انتخاب محصولاتی با خلوص بالا اهمیت فراوانی دارد. مجموعه برد گلد یکی از عرضه‌ کنندگان معتبر این مواد شیمیایی است و امکان تهیه نمونه‌های باکیفیت اسید نیتریک و سایر ترکیبات موردنیاز برای استخراج طلا را در اختیار کاربران قرار می‌دهد.

روش جداسازی طلا از خاک با استفاده از اسید

استخراج طلا از خاک و مواد معدنی به روش اسیدی، یکی از رایج‌ ترین شیوه‌ های کارگاهی برای جداسازی طلا از ناخالصی‌ ها به شمار می‌رود. در این روش، ابتدا اسید نیتریک و اسید کلریدریک با نسبت مشخص ترکیب می‌شوند تا محلول تیزاب سلطانی تشکیل شود؛ محلولی بسیار قوی و فعال که توانایی حل‌کردن طلا و بیشتر فلزات همراه آن را دارد. زمانی که تیزاب سلطانی با طلا تماس پیدا می‌کند، واکنش انحلال به‌تدریج آغاز شده و افزایش محسوس دما در محلول مشاهده می‌شود. در این مرحله، باید اجازه داد تا واکنش به‌طور کامل طی شود و معمولاً یک شب زمان لازم است تا ذرات طلا به‌طور کامل در محلول حل شوند.

پس از پایان انحلال، محلول حاصل باید از طریق فیلتر عبور داده شود تا هرگونه ذرات زائد و ناخالصی‌ های جامد جدا شوند. برای رسیدن به محلولی یکنواخت و شفاف، این فرآیند چندبار تکرار می‌شود تا رنگ اولیه محلول که معمولاً متمایل به آبی است، به رنگ سبز شفاف تغییر پیدا کند. این تغییر رنگ نشان‌ دهنده آماده‌ بودن محلول برای مرحله رسوب‌ دهی طلا است.

در ادامه لازم است محلول اسیدی درون یک ظرف شیشه‌ای بزرگ و مقاوم در برابر حرارت منتقل شود. پیش از خنثی‌ سازی اسید، مقدار مشخصی آب به‌ جوش آورده شده و از حرارت جدا می‌شود. افزودن تدریجی این آب داغ به محلول اسیدی، سبب ایجاد واکنش‌ های کف‌ آلود و کنترل‌ شده می‌شود که باید با احتیاط کامل صورت گیرد. پس از آن، با اضافه‌ کردن اوره، اسید باقی‌ مانده خنثی شده و محلول برای مرحله نهایی آماده می‌شود.

در گام پایانی، طلا از طریق افزودن عامل رسوب‌ دهنده مناسب به شکل پودر عنصری ته‌ نشین می‌شود و می‌توان پس از شست‌ و شو و ذوب، طلای خالص را بازیابی کرد. این روش در عین سادگی، در صورتی که با دقت و کنترل انجام شود، امکان دستیابی به طلای با خلوص بالا را فراهم می‌کند و از همین رو در استخراج کارگاهی و بازیابی طلا از خاک و ضایعات الکترونیکی کاربرد فراوان دارد.

روش‌ های استخراج طلا از سنگ

طلا به دلیل ارزش بسیار بالا و پایداری شیمیایی منحصر‌ به‌ فردی که دارد، با مجموعه‌ای از روش‌های مختلف از سنگ و مواد همراه جدا می‌شود. هرچند در نگاه اولیه ممکن است استفاده از اسیدهای قوی برای آزادسازی طلا از سنگ گزینه‌ ای ساده و قابل‌ دسترس به نظر برسد، اما در مقیاس صنعتی این روش‌ ها به دلیل هزینه‌های بالا، بازده محدود و خطرات زیست‌ محیطی چندان کاربردی نیستند. به همین دلیل، برای فرایندهای عمده و اقتصادی، از روش‌ هایی با بهره‌ وری بیشتر استفاده می‌شود که در ادامه به برخی از مهم‌ترین آن‌ها اشاره می‌گردد.

تماس با کارشناس جهت مشاوره

یکی از قدیمی‌ ترین و رایج‌ ترین روش‌ها، استفاده از روش استخراج طلا از جیوه برای تولید آمالگام با طلا است. طلا و نقره قابلیت انحلال در جیوه را دارند و همین ویژگی سبب شده است تا از این ماده برای جداسازی طلا از سنگ استفاده شود. در این فرایند پس از مخلوط شدن جیوه با مواد حاوی طلا، آمالگام حاصل حرارت داده می‌شود و جیوه از طریق تبخیر یا تقطیر جدا می‌گردد. در نهایت طلا به صورت خالص‌ تری باقی می‌ماند. با وجود کارایی بالای این روش، به دلیل سمیت شدید جیوه و آسیب‌ های جدی که به سلامت انسان و محیط زیست وارد می‌کند، استفاده از آن تنها در محیط‌ های کاملاً کنترل‌ شده آزمایشگاهی مجاز بوده و برای کاربردهای خانگی یا محیط‌ های فاقد تجهیزات ایمنی توصیه نمی‌شود.

روش دیگری که در ابعاد کوچک و برای استخراج محدود مورد استفاده قرار می‌گیرد، تیزاب‌ کاری است. در این تکنیک از تیزاب سلطانی، ترکیبی قدرتمند از اسید نیتریک و اسید کلریدریک، برای حل‌کردن طلا و جدا کردن آن از مواد مزاحم بهره گرفته می‌شود. این روش به‌ویژه در بازیابی طلا از خاک‌ های نرم، ضایعات الکترونیکی یا سنگ‌ های کم‌عیار به دلیل زمان واکنش کوتاه و دسترس‌ پذیری مواد شیمیایی طرفداران زیادی دارد، اما همچنان نیازمند رعایت استانداردهای کامل ایمنی و استفاده از تجهیزات مناسب آزمایشگاهی است.

جداسازی طلا از خاک در محیط خانگی با استفاده از اسید

استفاده از تیزاب سلطانی [استخراج طلا از برد تیزاب سلطانی] یکی از روش‌ های رایج و در دسترس برای جداسازی طلا در مقیاس خانگی به شمار می‌رود. در این فرآیند مقدار مشخصی از خاک یا نمونه معدنی به‌ طور مستقیم در مخلوط تیزاب سلطانی حل می‌شود و سپس با کمک محلول کلرید قلع، وجود یا عدم وجود طلا در محلول بررسی می‌گردد. البته باید توجه داشت که این شیوه قادر به تعیین مقدار دقیق طلا نیست و حتی در برخی از انواع خاک‌ها نیز پاسخ مناسبی ارائه نمی‌دهد. استخراج طلا از سنگ نیز با همین اصول انجام می‌شود، با این تفاوت که سنگ پیش از آغاز واکنش باید توسط آسیاب یا هر ابزار مناسب دیگر کاملاً پودر شود تا تماس اسید با ذرات به‌صورت یکنواخت صورت گیرد.

در آغاز کار لازم است یک لیتر آب را بجوشانید و بدون قرار گرفتن روی منبع حرارتی کنار بگذارید. افزودن تدریجی این آب داغ به محلول اسیدی باعث تغییر رنگ آن به قهوه‌ ای می‌شود؛ تغییری که بیانگر اتصال طلای حل‌ شده به ماده رسوب‌ دهنده است. باید اجازه داد محلول حداقل نیم‌ساعت به حال خود باقی بماند. برای بررسی کامل بودن رسوب‌ گذاری، می‌توان انتهای یک میله شیشه‌ ای را که به محلول آغشته شده است روی دستمال کاغذی کشید و سپس یک قطره محلول تست فلزات گران‌ بها را روی آن قرار داد. در صورتی که رنگ ایجادشده بنفش تیره باشد، واکنش هنوز کامل نشده و باید زمان بیشتری به محلول داده شود. زمانی که این تست رنگی تغییر نکند، می‌توان اطمینان یافت که طلا به‌ طور کامل از محلول جدا شده است.

تماس با کارشناس جهت مشاوره

در گام بعدی، محلول اسید از طریق صافی بوخنر عبور داده می‌شود تا ذرات قهوه‌ای‌ رنگ طلا جداسازی شوند. محلول اسیدی باقی‌مانده باید کنار گذاشته شود تا با مخلوطی از آب و جوش‌ شیرین خنثی گردد؛ فرایندی که نقش مهمی در ایمن‌ سازی مراحل بعدی تصفیه دارد. ذرات قهوه‌ ای پس از چند مرتبه شست‌ و شو با آب مقطر در ظرفی دیگر منتقل می‌شوند. در این مرحله افزودن مقدار کمی آکوا آمونیاک می‌تواند اسیدهای باقی‌مانده بر روی ذرات را خنثی کند و آنچه در نهایت باقی می‌ماند طلای خالص‌ شده است که پس از خشک‌ سازی، قابل ذوب و تبدیل به شمش یا گرانول خواهد بود.

در کنار تیزاب سلطانی، از ترکیب وایتکس یا هیپوکلریت سدیم [استخراج طلا از برد با وایتکس]  به همراه جوهرنمک [استخراج طلا با جوهر نمک] نیز برای حل‌کردن طلا در مقیاس خانگی استفاده می‌شود. هرچند قدرت این ترکیبات نسبت به تیزاب سلطانی کمتر است، اما در شرایط کنترل‌ شده می‌توانند بخش قابل‌ توجهی از طلا را از خاک یا ضایعات الکترونیکی جدا کنند.

مواد لازم برای جداسازی طلا از خاک با اسید

برای انجام فرآیند جداسازی طلا از خاک به روش اسیدی، نیاز به تجهیزاتی ساده اما دقیق دارید. برای هر اونس (حدود 28 گرم) از وزن خاک نمونه، یک لیوان شیشه‌ای یا بشر با ظرفیت حداقل ۳۰۰ میلی‌ لیتر مناسب است. نسبت ترکیب اسیدها به ازای هر اونس خاک عبارت است از ۳۰ میلی‌ لیتر اسید نیتریک و ۱۲۰ میلی‌ لیتر اسید کلریدریک. این نسبت‌ ها برای تشکیل محلول تیزاب سلطانی و حل‌کردن موثر طلا ضروری هستند و رعایت دقیق آنها، بازده استخراج را به شدت افزایش می‌دهد.

تماس با کارشناس جهت مشاوره

نکات ایمنی و احتیاط‌ های لازم

فرآیند جداسازی طلا از خاک با اسید شامل کار با مواد شیمیایی قوی و عملیات حرارتی در مراحل نهایی است. بنابراین رعایت نکات ایمنی الزامی است. محلول‌ های اسیدی باید همیشه در ظرف‌ های مقاوم و ایمن مانند بشر شیشه‌ ای یا ظروف فلزی مقاوم در برابر خورندگی نگهداری و پردازش شوند. در طول تمام مراحل از تجهیزات ایمنی کامل شامل دستکش مقاوم شیمیایی، عینک ایمنی و ماسک استفاده کنید تا از تماس مستقیم با پوست و استنشاق بخارات سمی جلوگیری شود. همچنین هنگام ذوب ذرات طلا در مراحل نهایی بازیابی، دقت کافی داشته باشید و محل ذوب را در فضای تهویه‌ دار یا زیر هود آزمایشگاهی انجام دهید تا هرگونه خطر ناشی از حرارت و بخارات اسیدی به حداقل برسد. رعایت این نکات ایمنی باعث می‌شود که فرآیند نه تنها موثر، بلکه امن و قابل کنترل باشد.

کاربرد اسید سولفوریک در استخراج طلا

طلا از جمله فلزات بسیار ارزشمند و گرانبهاست که داشتن حتی مقادیر اندک آن می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر توان مالی افراد داشته باشد. همین ارزشمندی باعث شده است که بسیاری از افراد، به‌ویژه علاقه‌مندان به بازیافت و استخراج فلزات، به دنبال روش‌هایی برای بدست آوردن طلا باشند. هرچند مسیر استخراج طلا پیچیده و پرچالش است و نیازمند دانش، تجربه و تجهیزات مناسب است، اما با رشد فناوری‌های بازیافت، روش‌های نوین استخراج طلا از منابع مختلف، از جمله قطعات الکترونیکی، روزبه‌روز پیشرفته‌تر شده‌اند.

حتما ویدیوی زیر را تماشا کنید!!!

در سال‌ های اخیر، استخراج طلا از برد الکترونیکی مانند موبایل، لپ‌تاپ، تلویزیون، برد مخابراتی و دیگر لوازم الکترونیکی به یک حوزه جذاب و کاربردی تبدیل شده است. این روند نه تنها فرصت اقتصادی مناسبی ایجاد کرده، بلکه مطالعات و تحقیقات مرتبط با روش‌های شیمیایی و ایمن بازیابی طلا را نیز توسعه داده است.

تماس با کارشناس جهت مشاوره

یکی از مواد شیمیایی کلیدی در این فرایند، اسید سولفوریک است. اسید سولفوریک به دلیل خواص قوی اکسیدکننده و قابلیت حل کردن برخی ترکیبات فلزی، در استخراج طلا کاربردهای متعددی دارد. این اسید می‌تواند فلزات ناخالص و برخی آلیاژها را در خود حل کند و طلا را به شکل متمرکز و آماده جداسازی قرار دهد.

استفاده از اسید سولفوریک در بازیافت طلا از قطعات الکترونیکی معمولاً با ترکیب با سایر اسیدها و مواد شیمیایی انجام می‌شود تا طلای موجود در مدارها و بردهای الکترونیکی به شکل محلول درآید و پس از آن با روش‌های ته‌ نشینی و خالص‌سازی، طلا از محلول بازیابی شود.

در ادامه، بررسی دقیق‌تر نقش و کاربرد اسید سولفوریک در مراحل استخراج طلا، نکات ایمنی و روش‌های ترکیب آن با دیگر مواد شیمیایی ارائه خواهد شد تا تصویر جامع و روشنی از این فرایند فراهم شود.

اسید سولفوریک چیست؟

اسید سولفوریک که در گذشته به نام جوهر گوگرد شناخته می‌شد، یکی از اسیدهای معدنی بسیار قوی و پرکاربرد در صنعت و علوم شیمی است. فرمول شیمیایی آن H₂SO₄ بوده و میزان pH آن تقریباً ۰٫۵ است. این اسید به دلیل مولکول‌ های قطبی خود توانایی ایجاد پیوندهای هیدروژنی با یکدیگر را دارد و به همین دلیل، یک مایع ویسکوز با نقطه جوش بالا محسوب می‌شود. ویژگی‌ های مولکولی آن سبب می‌شود که اسید سولفوریک به راحتی در آب حل شده و محلول‌ های اسیدی غلیظ و رقیق تولید کند.

اسید سولفوریک به‌ طور طبیعی در گازهای آتشفشانی وجود دارد و در صنایع مختلف کاربرد گسترده‌ای دارد. واکنش آن با آب شدت گرمازایی بالایی دارد، بنابراین هرگز نباید آب را به‌صورت یک‌باره به آن افزود، بلکه باید اسید را به تدریج در آب حل کرد. این ماده میل ترکیبی بالایی با آب و بسیاری از مواد دیگر دارد و در واکنش‌های شیمیایی قادر است هیدروژن و اکسیژن برخی ترکیبات را به شکل آب آزاد کند.

اسید سولفوریک یک ماده خورنده و فعال شیمیایی است و سهم قابل توجهی در شکل‌ گیری باران اسیدی دارد. هنگام بارش، قطرات آب با آلاینده‌های صنعتی و خودروها که در هوا معلق هستند واکنش داده و اسید تولید می‌کنند. همچنین، این اسید با اکثر فلزات واکنش می‌دهد و هرچه دما بالاتر باشد، شدت واکنش افزایش می‌یابد؛ با این حال، بر فلزاتی مانند جیوه و سرب تأثیری ندارد.

با توجه به خطرات بالقوه، اسید سولفوریک در فهرست مواد شیمیایی خطرناک قرار گرفته و هنگام استفاده، رعایت نکات ایمنی و استفاده از تجهیزات حفاظتی مانند دستکش و عینک ضروری است.

انواع روش استخراج طلا با اسید سولفوریک

استخراج طلا با استفاده از اسید سولفوریک معمولاً به دو روش اصلی انجام می‌شود. در هر دو روش، پس از انجام فرآیند شیمیایی، طلا باید با تکنیک‌ های تمیزکاری، جداسازی و خالص‌ سازی آماده استفاده شود.

۱. استفاده از اسید سولفوریک به عنوان ماده اکسید کننده

در این روش، اسید سولفوریک با سنگ معدن طلا و سایر فلزات موجود در آن واکنش می‌دهد و فلزات را به شکل اکسیدهای خود تبدیل می‌کند. این واکنش باعث جداسازی نسبی طلا از سایر ناخالصی‌ ها می‌شود. پس از این مرحله، از روش‌ هایی مانند شستشو، فیلتراسیون و صافی‌های شیمیایی برای تفکیک طلا از اکسیدهای فلزی استفاده می‌شود. این فرآیند به‌ویژه در مرحله آماده‌ سازی سنگ معدن برای مراحل بعدی بازیابی طلا اهمیت دارد.

تماس با کارشناس جهت مشاوره

۲. استفاده از اسید سولفوریک به عنوان ماده حل‌کننده

در این روش، اسید سولفوریک با سنگ معدن طلا واکنش داده و با تولید یون‌ های هیدروژن، یون‌ های فلزی طلا را در محلول حل می‌کند. طلای حل شده سپس با استفاده از روش‌ هایی مانند الکترولیز یا رسوب‌ دهی با مواد کاهنده (مثلاً روی یا زینک) از محلول جدا می‌شود. این تکنیک امکان بازیابی دقیق و نسبتا خالص طلا را فراهم می‌کند و برای مقیاس‌ های صنعتی و آزمایشگاهی مناسب است.

به طور کلی، اسید سولفوریک یک ماده کلیدی در استخراج طلا محسوب می‌شود که بسته به روش استفاده، می‌تواند به عنوان اکسیدکننده یا حلال شیمیایی عمل کند. با این حال، این فرآیند نیازمند رعایت نکات ایمنی و استفاده از تجهیزات حفاظتی مناسب است، زیرا اسید سولفوریک یک ماده بسیار خورنده و خطرناک است.

اسید سولفوریک چه فلزاتی را حل می‌کند؟

اسید سولفوریک به‌ عنوان یکی از قوی‌ ترین اسیدهای معدنی، توانایی حل کردن بسیاری از فلزات پایه را دارد و به همین دلیل در صنایع مختلف جایگاه ویژه‌ای پیدا کرده است. این اسید می‌تواند فلزاتی همچون روی، آهن، مس، نیکل، آلومینیوم و در برخی شرایط سرب را در خود حل کند و آنها را به سولفات‌ های محلول تبدیل نماید.

در فرایندهای صنعتی مانند تصفیه و پالایش فلزات، تولید کودهای شیمیایی، پاک‌ سازی سطح فلزات و همچنین در بازیافت ضایعات الکترونیکی از این ویژگی اسید سولفوریک به‌طور گسترده استفاده می‌شود. در این فرایندها، اسید با فلز واکنش داده و آن را به حالت محلول درمی‌آورد تا در مراحل بعدی جداسازی و استخراج، فلز خالص به دست آید.

با این حال، فلزاتی مانند طلا، پلاتین، پالادیوم و برخی فلزات گروه پلاتین به دلیل پایداری شیمیایی بسیار بالا، در برابر حل شدن در اسید سولفوریک مقاوم هستند و تحت شرایط معمول در این اسید حل نمی‌شوند. همین ویژگی باعث شده که اسید سولفوریک در بسیاری از فرایندهای جداسازی، تنها نقش حل‌ کننده ناخالصی‌ ها را داشته باشد.

تست خاک طلا با اسید سولفوریک (و دیگر اسیدها)

تست خاک طلا با اسید، روشی سریع برای بررسی وجود طلا در نمونه‌های خاک و سنگ است. معمولاً در این آزمایش از اسید نیتریک و اسید کلریدریک برای حل کردن فلزات مزاحم استفاده می‌شود، زیرا طلا در شرایط معمول در اسید سولفوریک حل نمی‌شود.

در این روش، ابتدا مقداری از نمونه خاک یا سنگ خرد شده درون ظرف مقاوم به اسید قرار داده می‌شود و پس از افزودن اسید، فلزات پایه موجود در نمونه به حالت محلول درمی‌آیند. سپس محلول فیلتر شده و با کمک مواد واکنش‌دهنده و رسوب‌دهنده، طلا از محلول جدا می‌شود.

این روش به دلیل سرعت، هزینه پایین و دقت نسبی، در زمین‌شناسی، معدن‌کاری و بررسی نمونه‌های اولیه کاربرد گسترده دارد.

استخراج طلا از خاک با اسید سولفوریک

استخراج طلا از خاک با کمک اسید سولفوریک یک فرآیند چند مرحله‌ای و دقیق است. در ابتدا خاک یا سنگ معدنی باید کاملاً خرد و آسیاب شود تا ذرات طلا آزاد گردند. در مرحله بعد، اسید سولفوریک به نمونه اضافه می‌شود تا فلزات پایه مانند مس، آهن و روی حل شوند و ناخالصی‌ های اضافی از میان بروند.

از آن‌ جایی که طلا در اسید سولفوریک محلول نیست، پس از حذف ناخالصی‌ ها، محلول اسیدی تصفیه شده و سپس با استفاده از مواد شیمیایی رسوب‌ دهنده مانند سولفید سدیم یا گاز دی‌ اکسید گوگرد، طلا به شکل جامد از محلول جدا می‌شود. در پایان، رسوب جمع‌آوری شده شستشو و ذوب می‌شود تا طلای خالص‌تری به دست آید.

تماس با کارشناس جهت مشاوره

این روش به دلیل هزینه پایین، کارایی مناسب و قابلیت اجرای صنعتی در بسیاری از واحدهای فرآوری مواد معدنی استفاده می‌شود.

رسوب طلا با اسید سولفوریک

در فرآیند رسوب‌ دهی طلا، اسید سولفوریک نقش اصلی را در حل کردن ناخالصی‌ ها و فلزات مزاحم ایفا می‌کند. مواد حاوی طلا ابتدا خرد شده و در محلول اسید سولفوریک قرار می‌گیرند. اسید فلزات پایه را حل می‌کند؛ اما طلا به دلیل مقاومت شیمیایی بالا در محلول باقی می‌ماند.

برای جداسازی، باید از مواد رسوب‌ دهنده مانند سولفید سدیم، متابی‌ سولفیت سدیم یا SO₂ استفاده شود. این مواد یون‌ های طلا را از حالت محلول خارج کرده و به صورت ذرات جامد رسوبی ته‌ نشین می‌کنند. پس از جمع‌ آوری و شستشوی این رسوبات، طلای به‌دست‌آمده برای افزایش خلوص ذوب و تصفیه می‌شود.

این روش به دلیل کنترل‌ پذیری بالا، دقت مناسب و بازده اقتصادی مطلوب در استخراج طلا از خاک‌ ها، سنگ‌ ها و حتی ضایعات الکترونیکی کاربرد گسترده دارد.

فرآیند استخراج طلا با اسید سولفوریک

فرآیند استخراج طلا با استفاده از اسید سولفوریک یکی از روش‌هایی است که به دلیل هزینه مناسب، کارایی قابل قبول و سهولت اجرا در صنایع استخراج و فرآوری مواد معدنی مورد توجه قرار گرفته است. این شیوه در چند مرحله متوالی انجام می‌شود و هدف آن آزادسازی طلا از سنگ معدن، انتقال آن به محلول اسیدی، تصفیه و در نهایت بازیابی طلا با خلوص بالا است. در ادامه، این مراحل با رویکردی فنی و با جزئیات بیشتر تشریح می‌شوند.

تماس با کارشناس جهت مشاوره

۱- آماده سازی سنگ معدن

مرحله نخست آماده‌سازی سنگ معدن است. سنگ معدن استخراج‌شده ابتدا در دستگاه‌های خردکن اولیه به ذراتی با ابعاد کوچک‌تر تبدیل می‌شود تا امکان پردازش دقیق‌تر و تماس بهتر آن با اسید فراهم گردد. پس از خردایش اولیه، سنگ‌ها وارد آسیاب‌های ثانویه مانند آسیاب گلوله‌ای می‌شوند تا به دانه‌هایی با اندازه کنترل‌شده و قابل استفاده در فرآیند لیچینگ برسند. پس از این مرحله، عملیات غربالگری انجام می‌شود تا ذرات ریز و درشت از یکدیگر تفکیک شده و مخلوطی یکنواخت برای واکنش شیمیایی آماده گردد. یکنواختی اندازه ذرات نقشی مهم در افزایش سرعت و بازده استخراج طلا دارد.

۲- لیچینگ با اسید سولفوریک

پس از آماده‌سازی، فرآیند لیچینگ با اسید سولفوریک آغاز می‌شود. در این مرحله، سنگ معدن آسیاب‌شده با محلول اسید سولفوریک با غلظت مناسب ترکیب شده و در شرایط کنترل‌شده حرارت داده می‌شود. معمولاً دمای محلول به حدود ۸۰ تا ۹۰ درجه سانتی‌گراد می‌رسد تا سرعت واکنش افزایش یابد. اسید سولفوریک با کانی‌های همراه طلا واکنش داده و فلزات پایه را حل می‌کند و به این ترتیب طلا آزاد شده و وارد محلول می‌شود. محلول حاصل که حاوی یون‌های طلا است، لیچیت نام دارد. در پایان این مرحله، لیچیت از باطله جامد جدا می‌شود. جداسازی معمولاً از طریق فیلتراسیون تحت فشار یا خلا انجام می‌گیرد و کیک فیلتر نیز برای استخراج باقی‌مانده طلا شستشو داده می‌شود.

۳. تصفیه (Refining)

در مرحله بعد، محلول لیچیت نیاز به تصفیه دارد تا فلزات مزاحم، باقی‌ مانده اسید و ترکیبات ناخواسته از آن حذف شود. بسته به نوع کانسنگ، غلظت طلا و سطح ناخالصی‌ها، روش‌های مختلفی برای پالایش محلول به کار گرفته می‌شود. رسوب‌دهی یکی از متداول‌ ترین روش‌ها است که در آن فلزاتی مانند روی یا آهن به محلول افزوده می‌شوند تا طلا به‌صورت رسوبی جامد از محلول جدا شود. در برخی روش‌ها، از تبخیر کنترل‌ شده برای تغلیظ محلول و تسریع کریستالیزاسیون طلا استفاده می‌شود. تنظیم دقیق pH محلول با کمک اسید سولفوریک نیز در کارآیی مرحله تصفیه اهمیت زیادی دارد. استخراج با حلال نیز از دیگر روش‌ های تخصصی پالایش است که در آن حلال‌ های آلی انتخابی، طلا را از محلول جدا کرده و امکان بازیابی دقیق‌ تر آن را فراهم می‌کنند.

۴. بازیابی طلا

پس از تصفیه، نوبت به بازیابی طلا می‌رسد. طلا بسته به روش انتخابی، یا از طریق رسوب‌دهی الکترولیتی روی کاتد جمع می‌شود یا اینکه با ذوب مستقیم از رسوبات جامد به‌دست‌آمده در مراحل قبل تولید می‌شود. طلا پس از ذوب، در قالب‌های مخصوص ریخته می‌شود تا شمش‌هایی با خلوص بالا برای فروش یا فرآوری‌های بعدی تولید گردد.

۵. تصفیه گازهای دودکش

در طی عملیات استخراج با اسید سولفوریک، گازهایی مانند دی‌ اکسید گوگرد تولید می‌شود که در صورت مدیریت‌نشدن، اثرات مخربی بر محیط‌زیست دارند. از این‌رو، کارخانه‌ها از تجهیزات کنترل آلایندگی مانند اسکرابرهای مرطوب یا سیستم‌های جذب با آهک استفاده می‌کنند تا انتشار گازها به حداقل برسد. کنترل کیفیت مداوم در مراحل استخراج، تصفیه و بازیابی نقش مهمی در افزایش بازده و تضمین خلوص محصول نهایی دارد.

با وجود مزایای قابل توجه، استفاده از اسید سولفوریک چالش‌ هایی نیز به‌همراه دارد. این ماده به شدت خورنده بوده و استفاده نادرست از آن می‌تواند باعث آسیب‌ های جدی پوستی، چشمی و تنفسی شود. همچنین خوردگی تجهیزات، افزایش هزینه‌ های تعمیرات، خطر نشت و مشکلات مربوط به مدیریت پسماندهای اسیدی از جمله معایب مهم این روش به شمار می‌آیند. علاوه بر این، مواجهه طولانی‌ مدت با بخارات اسید سولفوریک حتی در غلظت پایین، ممکن است مشکلات سلامتی برای کارکنان ایجاد کند. به همین دلیل، رعایت اصول ایمنی، استفاده از تجهیزات حفاظتی استاندارد و مدیریت صحیح پسماندها اهمیت اساسی دارد.

معایب استفاده از اسید سولفوریک

به‌ کارگیری اسید سولفوریک در صنایع مختلف به‌ ویژه در فرآیندهای مرتبط با استخراج طلا، اگرچه در افزایش بازدهی و سرعت عملیات نقش مؤثری دارد، اما همواره با مجموعه‌ ای از محدودیت‌ ها و چالش‌ های مهم همراه است که نادیده گرفتن آن‌ها می‌تواند پیامدهای جدی به‌دنبال داشته باشد.

یکی از اصلی‌ ترین نگرانی‌ ها، تهدیدهای گسترده زیست‌محیطی است. اسید سولفوریک به دلیل ماهیت بسیار خورنده و واکنش‌ پذیر خود، در صورت رهاسازی غیر اصولی یا نشت اتفاقی، قادر است ساختار خاک، منابع آب زیرزمینی و زیست‌ بوم‌ های اطراف را دچار تخریب جدی کرده و آسیب‌های بلندمدتی ایجاد کند.

تماس با کارشناس جهت مشاوره

در کنار این مسئله، ایمنی نیروی انسانی نیز اهمیت ویژه‌ ای دارد. تماس مستقیم یا استنشاق بخارات این ماده می‌تواند منجر به سوختگی‌ های شدید، صدمات چشمی، مشکلات تنفسی و حتی خطرات جبران‌ناپذیر سلامتی شود. به همین دلیل، آموزش‌ های ایمنی، رعایت پروتکل‌های حفاظتی و استفاده از تجهیزات استاندارد برای کارکنان کاملاً ضروری است.

خورندگی شدید اسید سولفوریک موضوع مهم دیگری است که هزینه‌ های فرآیند استخراج را افزایش می‌دهد. این ماده می‌تواند به سرعت موجب فرسایش تجهیزات، لوله‌ ها و مخازن شود و نیاز به تعمیرات مداوم یا تعویض قطعات را بیشتر کند؛ مسئله‌ ای که عمر مفید تجهیزات را کاهش داده و هزینه‌ های بهره‌ برداری را بالا می‌برد.

از سوی دیگر، مدیریت پسماند حاصل از استفاده این اسید نیز هزینه‌ بر و پیچیده است. پسماندهای حاوی اسید سولفوریک باید با روش‌ های تخصصی خنثی‌ سازی شده و طبق استانداردهای زیست‌ محیطی دفع شوند؛ فرآیندی که هم تجهیزات و هم هزینه‌ های مخصوص به خود را نیاز دارد.

خطرات ناشی از ریزش یا نشت احتمالی نیز از چالش‌ های مهم این ماده در صنایع محسوب می‌شود. چنین اتفاقاتی علاوه بر ایجاد آلودگی‌های شدید، نیازمند عملیات پاکسازی تخصصی و زمان‌ بر است که می‌تواند خسارت‌های مالی و زیست‌ محیطی قابل‌توجهی بر جای بگذارد.

در نهایت، قرار گرفتن در معرض اسید سولفوریک حتی در غلظت‌ های پایین، اگر به‌ صورت طولانی‌ مدت اتفاق بیفتد، می‌تواند زمینه‌ ساز مشکلات تنفسی، حساسیت‌ های پوستی و سایر عوارض خطرناک باشد. از اینرو، پایش مداوم شرایط محیط کار و کنترل دقیق میزان تماس با این ماده اهمیت بالایی دارد.

استخراج طلا از بردهای الکترونیکی با استفاده از اسید نیتریک

در سالهای اخیر، بازیافت طلا از قطعات و بردهای الکترونیکی به‌ عنوان یک فعالیت اقتصادی جذاب و رو‌ به‌ رشد در میان عموم مردم مطرح شده است. بسیاری از افراد، از گروه‌ های مختلف سنی و با سطح دانش متفاوت، به امید کسب درآمد وارد این حوزه شده و تلاش می‌کنند از ضایعات الکترونیکی مقادیر قابل توجهی طلا بازیابی کنند. واقعیت این است که استخراج طلا از مدارهای الکترونیکی نه تنها امکان‌ پذیر است، بلکه در صورت اجرای صحیح، می‌تواند به یک حرفه پرسود و پایدار تبدیل شود؛ حرفه‌ای که سال‌هاست متخصصان و کسب‌ و کارهای فعال در حوزه بازیافت فلزات گران‌ بها به آن مشغول هستند.

تماس با کارشناس جهت مشاوره

حتما ویدیوی زیر را تماشا کنید!!!

با وجود این جذابیت، نباید فراموش کرد که فرآیند استخراج طلا، به‌ ویژه استخراج با اسید نیتریک، کاری کاملاً تخصصی و مبتنی بر اصول شیمیایی دقیق است. برخلاف تصور اولیه بسیاری از افراد که این عملیات را کاری ساده و قابل انجام در خانه می‌دانند، این فرآیند نیازمند شناخت علمی، تجربه عملی و آگاهی کامل از خطرات مواد شیمیایی است. کار با اسید نیتریک بسیار حساس بوده و در صورتی که بدون مهارت یا تجهیزات ایمنی کافی انجام شود، می‌تواند خطرات جدی برای فرد و محیط ایجاد کند.

به‌ همین دلیل، ورود به این حوزه بدون آموزش صحیح و کسب تجربه در کنار افراد ماهر، نه‌ تنها نتیجه مطلوبی نخواهد داشت، بلکه احتمال آسیب‌ های مالی و جانی نیز وجود دارد. یادگیری اصول استخراج، شناخت رفتار فلزات در محلول‌ های شیمیایی، رعایت ایمنی و تسلط بر مراحل جداسازی، همگی از الزامات اولیه برای موفقیت در این صنعت هستند.

در این مقاله قصد داریم روند استخراج طلا از بردهای الکترونیکی با اسید نیتریک را به‌صورت کامل و مرحله‌ به‌ مرحله بررسی کنیم. همچنین شما را با مواد شیمیایی موردنیاز، لوازم و ابزارهای ضروری، ملاحظات ایمنی و نکات حرفه‌ ای آشنا خواهیم کرد تا بتوانید با دیدی دقیق‌تر و آگاهانه‌تر در مسیر بازیافت طلا قدم بردارید و عملکرد خود را به سطحی حرفه‌ای نزدیک کنید.

طلا در کدام قطعات و تجهیزات الکترونیکی به کار می‌رود؟

در صنایع الکترونیک، استفاده از طلا به دلیل رسانایی فوق‌العاده، مقاومت بالا در برابر خوردگی و پایداری شیمیایی، امری کاملاً رایج است. در بسیاری از لوازم و دستگاه‌هایی که به‌طور روزانه با آن‌ها سروکار داریم، از مقدار کمی طلا با عیارهای متفاوت—معمولاً بین 18 تا 24 عیار—برای افزایش کیفیت عملکرد قطعات حساس استفاده می‌شود. گستردگی این کاربردها به حدی است که تقریباً تمامی تجهیزات دیجیتال و سیستم‌های الکترونیکی مدرن، هرچند در مقیاس بسیار کم، حاوی طلا هستند. مهم‌ترین گروه‌های این تجهیزات عبارت‌اند از:

۱. لوازم خانگی هوشمند و سنتی

در ساخت تعداد زیادی از وسایل خانگی که جریان الکتریکی را مدیریت می‌کنند، از طلا برای افزایش رسانایی و جلوگیری از اکسید شدن اتصالات استفاده می‌شود. برخی از این وسایل عبارت‌اند از:
یخچال و فریزرهای دیجیتال، ماشین لباسشویی، خشک‌کن، ماشین ظرفشویی، اجاق‌های برقی، مایکروویو، پنکه‌ها و کولرهای گازی، جاروبرقی‌ها، توستر، آسیاب، قهوه‌ساز، اتو، سشوار، دستگاه‌های اصلاح و حتی تجهیزات کوچک آشپزخانه.

۲. تجهیزات فناوری اطلاعات و مخابرات

یکی از اصلی‌ترین حوزه‌هایی که مصرف طلا در آن بسیار قابل‌توجه است، صنعت IT و سیستم‌های ارتباطی است. طلا به دلیل رسانایی پایدار و طولانی‌مدت، در مدارها و اتصالات ظریف دستگاه‌های زیر به‌کار می‌رود:
رایانه‌های سرور، کامپیوترهای شخصی و صنعتی، لپ‌تاپ‌ها، پرینترها، اسکنرها، هاردهای قدیمی، کارت‌های شبکه، ماژول‌های رم، پردازنده‌ها، موبایل‌ها، بی‌سیم‌ها و تجهیزات مخابراتی.

۳. دستگاه‌ها و لوازم صوتی و تصویری

طلا به‌عنوان یک فلز رسانای مقاوم در برابر نویز، در بسیاری از سیستم‌های صوتی و تصویری نقش دارد. این تجهیزات شامل موارد زیر می‌شود:
تلویزیون‌ها، رادیوها، دوربین‌های فیلم‌برداری، دستگاه‌های ضبط صدا و تصویر، آمپلی‌فایرهای صوتی و حتی برخی سازهای الکترونیکی.

۴. تجهیزات روشنایی الکتریکی

در برخی از لامپ‌ها و تجهیزات روشنایی پیشرفته، به‌ویژه لامپ‌های فلورسنت، کامپکت و لامپ‌های تخلیه با شدت بالا، از مقادیر اندکی طلا در قسمت اتصالات و پایانه‌ها استفاده می‌شود.

۵. ابزارهای برقی و صنعتی

در طیف وسیعی از ابزارهای الکتریکی که در صنعت و کارگاه‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند، طلا در بخش اتصالات و سوئیچ‌ها حضور دارد؛ از جمله:
دریل‌ها، اره‌ها، چرخ خیاطی، هویه، ابزارهای تراشکاری، فرز، سنگ‌زنی، پرس و دستگاه‌هایی که برای پردازش چوب و فلز به کار می‌روند.

۶. وسایل سرگرمی، اسباب‌ بازی و تجهیزات ورزشی الکترونیکی

طلا در قطعات الکترونیکی اسباب‌بازی‌ها و ابزارهای تفریحی مدرن نیز دیده می‌شود؛ مانند قطارهای برقی کوچک، مدار اتومبیل‌های اسباب‌بازی، کنسول‌های بازی و تجهیزات ورزشی مجهز به حسگر یا مدار الکترونیکی.

۷. تجهیزات پزشکی پیشرفته

به دلیل حساسیت عملکردی تجهیزات پزشکی، طلا به‌عنوان یک رسانای پایدار و ایمن در دستگاه‌هایی مثل:
سیستم‌های قلب و عروق، دستگاه‌های دیالیز، ونتیلاتورها، تجهیزات تصویربرداری پرتوی، آنالایزرهای آزمایشگاهی و ابزارهای پزشکی الکترونیکی استفاده می‌شود.

۸. ابزارهای نظارتی و کنترلی

در برخی دستگاه‌های کنترل و ایمنی، مانند ترموستات‌ها، حسگرهای حرارتی و آشکارسازهای دود، از طلا برای ساخت اتصالات حساس بهره گرفته می‌شود.

۹. دستگاه‌ های فروش و توزیع خودکار

بسیاری از دستگاه‌های وندینگ (Vending Machines) که آب‌ سردکن، نوشیدنی‌ساز، فروشنده محصولات خوراکی، یا دستگاه‌های پرداخت خودکار هستند، دارای قطعات الکترونیکی حاوی طلا در بردهای کنترل یا سیستم‌های پردازشگر خود می‌باشند.

ضایعات الکترونیکی برای بازیافت طلا از کجا باید تهیه کنیم؟

اگر قصد ورود به حوزه بازیافت طلا از بردهای الکترونیکی را دارید، اولین قدم تأمین قطعات مناسب است؛ اما معمولاً این سؤال مطرح می‌شود که این قطعات را از کجا می‌توان تهیه کرد. بسیاری از تجهیزات الکترونیکی مستعمل، مقدار قابل توجهی طلا در بخش‌ هایی مانند بردها، کانکتورها و چیپ‌ ها دارند. به همین دلیل خرید این قطعات، نخستین مرحله راه‌ اندازی یک فرآیند استخراج سودآور به شمار می‌آید.

برای دسترسی به این وسایل چند مسیر وجود دارد. ساده‌ترین راه مراجعه به سمساری‌ها، مراکز جمع‌ آوری وسایل دست‌ دوم و فروشگاه‌هایی است که تجهیزات خراب یا اسقاطی را عرضه می‌کنند. با این‌ حال، از آنجا که جداسازی بردها از داخل دستگاه‌ها زمان‌بر بوده و هزینه بیشتری ایجاد می‌کند، معمولاً خرید مستقیم بردهای الکترونیکی انتخاب حرفه‌ای‌تری به حساب می‌آید؛ زیرا هم قیمت این بردها مناسب‌تر است و هم تهیه و انبار کردن آن‌ها بسیار آسان‌تر خواهد بود. مجموعه برد گلد میتواند انتخابی مناسب برای تهیه ضایعات الکترونیکی به خصوص ضایعات برد مخابراتی باشد. مقادیر بسیار زیادی از طلا به نسبت سایر ضایعات الکترونیکی در برد های مخابراتی موجود بوده و همین سبب به صرفه بودن استخراج طلا از برد مخابراتی میشود.

تماس با کارشناس جهت مشاوره

در سال‌ های اخیر بسترهای آنلاین نیز به یکی از اصلی‌ترین منابع خرید ضایعات الکترونیکی تبدیل شده‌اند. وب‌ سایت‌ های معتبر بسیاری در زمینه فروش بردهای الکترونیکی مستعمل فعالیت می‌کنند و امکان خرید به‌ صورت عمده یا خرد را برای کاربران فراهم کرده‌اند. علاوه بر این، در پلتفرم‌های شناخته‌شده خرید و فروش آنلاین نیز کاربران زیادی اقدام به عرضه ضایعات الکترونیکی می‌کنند که گزینه‌ ای قابل اعتماد و در دسترس برای تأمین مواد اولیه محسوب می‌شود.

با انتخاب منابع معتبر و بررسی کیفیت بردها پیش از خرید، می‌توانید مواد اولیه مورد نیاز خود را با هزینه‌ای مقرون‌ به‌ صرفه تهیه کرده و گام مهمی در جهت شروع فرآیند استخراج حرفه‌ای طلا بردارید.

استخراج طلا از برد های الکترونیکی با روش اسید نیتریک

با گسترش روزافزون فعالیت‌ های مرتبط با بازیافت طلا از بردهای الکترونیکی، روش‌ های مختلفی برای استخراج فلزات ارزشمند از دل قطعات مستعمل توسعه یافته است. در میان این تکنیک‌ها، استفاده از روش اسید نیتریک یکی از شناخته‌ شده‌ ترین و کاربردی‌ ترین روش‌ ها به شمار می‌آید. این شیوه به دلیل قدرت بالای اسید نیتریک در حل‌کردن بسیاری از فلزات پایه و جداسازی طلا، جایگاه ویژه‌ ای در مراحل اولیه فرآوری طلا دارد.

کاربرد اسید نیتریک در جداسازی فلزات

• جداسازی طلا و نقره

اسید نیتریک توانایی بالایی در حل‌ کردن فلزاتی نظیر نقره، مس، برنج و روی دارد، اما نکته مهم آن است که طلا در برابر این اسید مقاوم است و در آن حل نمی‌شود. همین ویژگی باعث می‌شود بتوان از نیتریک برای جداسازی طلا از نقره یا سایر فلزات همراه استفاده کرد. در ادامه، پس از جداسازی اولیه، معمولاً از تیزاب سلطانی برای حل‌کردن طلا بهره گرفته می‌شود؛ چراکه تیزاب توانایی حل‌کردن طلا را دارد و آن را به محلول کلرید طلا تبدیل می‌کند. پس از حل‌ شدن طلا در تیزاب سلطانی، نوبت به رسوب‌ دهی طلا از محلول می‌رسد. برای این مرحله مواد شیمیایی مختلفی مورد استفاده قرار می‌گیرند که هرکدام ویژگی‌ها و کاربردهای خاص خود را دارند.

• سولفات آهن

سولفات آهن دو ظرفیتی که با نام زاج سبز نیز شناخته می‌شود، یکی از متداول‌ ترین رسوب‌دهنده‌ ها است. این ترکیب با محلول کلرید طلا واکنش داده و با ایجاد گاز دی‌اکسید گوگرد، طلا را به شکل پودر قهوه‌ای یا مشکی در ته ظرف رسوب می‌دهد.

• متابی سولفیت سدیم

متابی‌ سولفیت سدیم نیز ماده دیگری است که به‌ طور انتخابی طلا را رسوب می‌دهد و استفاده از آن نیازی به تنظیم دقیق pH ندارد. این پودر هنگام تماس با آب و اضافه‌شدن به تیزاب، مقدار قابل‌توجهی گاز دی‌اکسید گوگرد آزاد می‌کند که باعث ته‌نشینی سریع و کامل ذرات طلا می‌شود. پیش از استفاده از این ماده، معمولاً لازم است اسید نیتریک باقی‌مانده در محلول با کمک حرارت یا اضافه‌کردن اوره خنثی شود.

• گاز دی اکسید گوگرد

یک روش دیگر، تزریق مستقیم گاز دی‌اکسید گوگرد به محلول کلرید طلا است. این گاز همان نقشی را ایفا می‌کند که در روش‌ های قبلی توسط واکنش‌های شیمیایی تولید می‌شود، یعنی کاهش یون‌ های طلا و رسوب‌ دهی آنها.

• پودر روی

در برخی مراحل نیز از پودر روی استفاده می‌شود. با افزودن این پودر به تیزاب سلطانی، نه‌تنها طلا بلکه پلاتین و پالادیوم نیز ته‌ نشین می‌شوند. نکته قابل توجه این است که رسوب‌ها در این روش به‌جای ته ظرف، به صورت کف روی سطح شناور می‌مانند و باید با استفاده از کاغذ صافی جمع‌آوری شوند. سپس برای افزایش خلوص، رسوبات حاصل دوباره با اسید نیتریک شست‌وشو و فرآوری می‌شوند.

به‌ طور کلی اسید نیتریک در استخراج طلا نقشی اساسی دارد؛ چه در جداسازی فلزات پایه از بردهای الکترونیکی و چه در آماده‌ سازی طلا برای ورود به مرحله تیزاب‌کاری و رسوب‌دهی نهایی. استفاده صحیح و اصولی از این اسید، مستلزم آموزش دقیق، تجربه عملی و رعایت کامل نکات ایمنی است تا بتوان از آن به عنوان ابزاری مؤثر و کاملاً سودمند در فرایند بازیافت طلا بهره برد.

 حل کردن پودر یا آلیاژ در اسید نیتریک

حل کردن پودر یا آلیاژهای حاوی نقره و پالادیوم در اسید نیتریک یکی از روش‌ های دقیق و کاربردی برای جداسازی این فلزات ارزشمند به‌ شمار می‌آید. زمانی که یک آلیاژ یا پودر ترکیبی در اختیار داریم و قصد داریم نقره و پالادیوم موجود در آن را به‌ صورت جداگانه بازیابی کنیم، می‌توان با استفاده از اسید نیتریک روند حل‌ سازی و تفکیک را آغاز کرد.

تماس با کارشناس جهت مشاوره

در مرحله نخست، پودر یا آلیاژ در اسید نیتریک قرار داده می‌شود تا فلزات واکنش‌پذیر، از جمله نقره و پالادیوم، در آن حل شوند. طی این فرآیند نقره به نیترات نقره و پالادیوم به نیترات پالادیوم تبدیل می‌شود و ساختار فلزی خود را از دست می‌دهند. پس از کامل شدن واکنش، برای جداسازی نقره از محلول، مقدار مشخصی جوهرنمک به مخلوط اضافه می‌شود. ورود کلریدها به محلول باعث می‌شود نیترات نقره به کلرید نقره تبدیل شده و به شکل ذرات سفیدرنگ رسوب کند، در حالی که پالادیوم همچنان به صورت محلول باقی می‌ماند.

پس از تشکیل رسوب، محلول از طریق کاغذ صافی صاف می‌شود تا کلرید نقره از محلول جدا شده و پالادیوم خالص‌ تری در بخش مایع باقی بماند. در ادامه، برای بازیابی پالادیوم حل شده، از پودر روی استفاده می‌شود. روی با یون‌ های پالادیوم واکنش داده و آن را به‌صورت پودر فلزی از محلول رسوب می‌دهد. افزون بر این، روش‌های دیگری نیز برای رسوب‌دهی پالادیوم وجود دارد که از میان آن‌ها می‌توان به استفاده از سدیم کلرات، اسید سولفوریک، آهن، سدیم کربنات و حتی جوهرنمک همراه با آلومینیوم اشاره کرد؛ با این روش‌ها نیز پالادیوم به شکل فلزی ته‌نشین می‌شود.

در نهایت، پس از تفکیک فلزات، کلرید نقره جمع‌آوری‌ شده از مرحله صاف‌سازی باید طی یک فرآیند احیای شیمیایی به نقره فلزی تبدیل شود. این کار معمولاً با استفاده از پودرهای احیاکننده مناسب انجام می‌شود. پس از تبدیل کلرید نقره به نقره فلزی، پودر به‌دست‌آمده خشک شده و آماده ذوب‌سازی است تا نقره خالص به شکل شمش یا قطعه قابل استفاده درآید.

این روش به دلیل دقت بالا، خلوص مناسب محصول نهایی و قابلیت تفکیک کامل فلزات، یکی از گزینه‌های مهم در بازیافت حرفه‌ای نقره و پالادیوم از آلیاژها و پودرهای صنعتی محسوب می‌شود.

سود استخراج طلا از قطعات الکترونیکی چقدر است؟

یکی از مهم‌ترین پرسش‌ هایی که افراد پیش از ورود به حوزه بازیافت طلا از قطعات الکترونیکی مطرح می‌کنند، میزان سود نهایی این فعالیت است. مانند هر کسب‌وکار دیگری، برای آغاز این مسیر نیز باید با دیدی باز و اطلاعات دقیق وارد شد؛ به همین دلیل، بررسی تجربه فعال­های حرفه‌ای این حوزه و مطالعه منابع معتبر، پیش‌نیاز اصلی کسب موفقیت در این صنعت محسوب می‌شود.

واقعیت این است که میزان سود و درآمد استخراج طلا از قطعات الکترونیکی، ارتباط مستقیم با مقدار طلایی دارد که در ساخت آن قطعات استفاده شده است. هرچه قطعه الکترونیکی حساس‌تر، پیشرفته‌تر و تخصصی‌تر باشد، میزان طلای به‌کار رفته در آن نیز بیشتر است؛ در نتیجه، بازدهی استخراج از آن قطعات نیز افزایش می‌یابد.

نکته قابل توجه این است که طبق برخی برآوردها، مقدار طلا در قطعات الکترونیکی بین 40 تا 80 برابر بیشتر از سنگ معدن طلاست. همین موضوع نشان می‌دهد چرا بسیاری از فعالان حوزه بازیافت، استخراج طلا از بردهای الکترونیکی را بسیار پرسودتر و کم‌دردسرتر از استخراج طلا از معدن می‌دانند.

در استخراج صنعتی طلا از معادن، مراحل پیچیده‌ای مانند شناسایی معدن، عملیات انفجار، برداشت سنگ، خردایش، فراوری و جداسازی طلا انجام می‌شود؛ فرآیندی طولانی، پرهزینه و در بسیاری از موارد بدون صرفه اقتصادی. اما در بازیافت طلا از بردهای الکترونیکی، بسیاری از این مراحل حذف می‌شود و طلا با روش‌های شیمیایی قابل جداسازی است. همین سادگی نسبی، ارزش افزوده و توجیه اقتصادی این صنعت را بسیار بالا برده است.

تماس با کارشناس جهت مشاوره

چه مقدار طلا در قطعات مختلف الکترونیکی وجود دارد؟

برای برآورد دقیق‌تر سودآوری، دانستن مقدار تقریبی طلا در وسایل مختلف ضروری است. اعداد زیر میانگین طلای موجود در برخی از رایج‌ترین قطعات هستند:

مادربرد کامپیوتر: حدود 200 تا 300 میلی‌گرم
مادربرد لپ‌تاپ: حدود 150 تا 250 میلی‌گرم
گوشی موبایل: حدود 200 تا 300 میلی‌گرم
تبلت‌: حدود 250 تا 350 میلی‌گرم
برد ماشین لباس‌شویی: حدود 150 تا 250 میلی‌گرم
برد تلویزیون: حدود 150 تا 350 میلی‌گرم

این مقادیر شاید در نگاه اول کم به‌نظر برسند، اما با توجه به امکان خرید ضایعات الکترونیکی به‌صورت عمده و هزینه پایین‌تر نسبت به ارزش طلا، در مقیاس تولیدی سود بسیار قابل توجهی ایجاد می‌کنند.

طلا در دل موبایل‌ های قدیمی؛ واقعیتی شگفت‌ انگیز

آیا تا به حال به این فکر کرده‌ اید که ممکن است برد یک موبایل قدیمی، فراتر از یک قطعه الکترونیکی ساده باشد؟ اگر یک‌ بار با دقت به آن نگاه کرده باشید، شاید برایتان عجیب باشد که بدانید در ساخت بخشی از این برد، از فلزی گرانبها مانند طلا استفاده شده است. بله، این واقعیت دارد و موضوعی است که اگر تا پیش از این از آن بی‌ خبر بوده‌اید، ممکن است شما را شگفت‌ زده کند.

تماس با کارشناس جهت مشاوره

حتما ویدیوی زیر را تماشا کنید!!!

چرا در موبایل‌ ها از طلا استفاده می‌شود؟

شاید تصور کنید که کل برد موبایل از طلا ساخته شده، اما واقعیت این است که تنها بخش‌ های خاص و کوچکی از برد هستند که با طلا پوشش داده می‌شوند. دلیل استفاده از این فلز ارزشمند، ویژگی‌ هایی همچون رسانایی بالا، مقاومت در برابر خوردگی و دوام بالای آن در برابر شرایط محیطی است. همان‌ طور که از دوران مدرسه به یاد داریم، طلا یکی از بهترین رساناهای الکتریکی در جهان است؛ به همین دلیل طراحان و تولیدکنندگان تلفن‌ های همراه ترجیح می‌دهند برای انتقال دقیق سیگنال‌ های الکتریکی، از این فلز گرانبها در قسمت‌ هایی از برد استفاده کنند.

کسب درآمد از طریق بازیافت طلا از برد موبایل

شاید با شنیدن این مطالب از خود بپرسید که آیا می‌توان این طلا را بازیافت کرد؟ خوشبختانه پاسخ مثبت است. استخراج طلا از بردهای موبایل نه تنها امکان‌ پذیر است، بلکه در سال‌ های اخیر به یکی از روش‌ های محبوب برای کسب درآمد نیز تبدیل شده است. اگر علاقه‌ مند باشید، کافی است عبارت «بازیافت طلا از برد» را در اینترنت جستجو کنید تا با روش‌ ها و تکنیک‌ های مختلف این کار آشنا شوید. برخی از این روش‌ ها به گونه‌ ای طراحی شده‌اند که حتی در خانه هم قابل اجرا هستند.

برای آن دسته از افرادی که تمایل دارند به صورت اصولی و مرحله به مرحله با روند بازیافت طلا آشنا شوند، وب‌ سایت «برد گلد» یک منبع آموزشی کامل و کاربردی به شمار می‌رود. این سایت به عنوان اولین مرجع تخصصی فارسی‌ زبان در زمینه آموزش بازیافت طلا از موبایل، تلاش کرده تا تمام اطلاعات لازم را به زبان ساده و قابل فهم ارائه دهد. از آشنایی اولیه با اجزای برد گرفته تا مراحل عملی جداسازی و استخراج طلا، همه این اطلاعات به صورت گام‌ به‌ گام در اختیار کاربران قرار گرفته است.

اگر کنجکاو شده‌ اید که بیشتر با روش‌ های بازیافت طلا از برد موبایل و سایر بردهای الکترونیکی مانند برد مخابراتی  آشنا شوید، ادامه این مطلب را از دست ندهید. در بخش‌ های بعدی، مراحل عملی و نکات مهم این فرآیند را به شما آموزش خواهیم داد تا بتوانید از این فرصت نه‌ تنها اطلاعات مفیدی کسب کنید، بلکه شاید حتی راهی برای شروع یک کسب‌ و کار کوچک خانگی بیابید.

طلا در برد موبایل؛ فلزی گرانبها با کاربردی حیاتی در مدارهای الکترونیکی

در ساخت انواع بردهای الکترونیکی مانند برد گوشی‌ های موبایل، کامپیوترها و سایر تجهیزات دیجیتال، فلز طلا نقش مهم و غیرقابل‌ انکاری دارد. این فلز ارزشمند بطور معمول برای آبکاری نقاط حساس و اتصالات الکتریکی برد به کار می‌رود. هدف از این کار، افزایش رسانایی الکتریکی و بهبود دوام و عملکرد اجزای داخلی مدار است. البته تنها فلز مورد استفاده در این بردها طلا نیست؛ بلکه در کنار آن از فلزاتی چون مس، نقره و پلاتین نیز بهره گرفته می‌شود تا کیفیت و پایداری عملکرد قطعات افزایش یابد.

تماس با کارشناس جهت مشاوره

یکی از دلایلی که طلا در این صنعت تا این حد محبوب است، خاصیت رسانایی بی‌نظیر آن است که باعث می‌شود سیگنال‌ ها با کمترین اتلاف انرژی منتقل شوند. همچنین طلا مقاومت بسیار بالایی در برابر اکسید شدن و خوردگی دارد، به همین دلیل در شرایط سخت محیطی نیز عملکرد مطمئنی از خود نشان می‌دهد. استفاده از این فلز موجب بهبود اتصالات بین اجزای برد می‌شود و به طرز چشمگیری کارایی کلی مدار را بالا می‌برد.

آشنایی با مقدار طلای موجود در بردهای موبایل

اگر قصد دارید در مسیر بازیافت طلا از وسایل الکترونیکی قدم بگذارید، یکی از نکات مهمی که باید بدانید، میزان واقعی طلای موجود در هر برد است. جالب است بدانید که در گذشته، مخصوصاً در مدل‌ های قدیمی‌ تر موبایل، از مقدار بیشتری طلا استفاده می‌شد. در برخی نمونه‌ ها، در هر کیلوگرم برد موبایل قدیمی و باکیفیت، چیزی بین ۵ تا ۷ گرم طلا وجود داشت. این میزان برای افرادی که به دنبال استخراج و فروش طلا از بردها بودند، یک فرصت اقتصادی عالی محسوب می‌شد.

اما در دنیای امروز و با پیشرفت تکنولوژی و کاهش هزینه‌ های تولید، استفاده از طلا در بردهای جدید کمتر شده است. به طور میانگین، در هر کیلوگرم از برد موبایل‌های امروزی، چیزی بین ۰.۵ تا ۲ گرم طلا یافت می‌شود. بنابراین اگر هنگام بررسی یک برد متوجه وجود بخش‌ هایی با رنگ طلایی درخشان شدید، می‌توان نتیجه گرفت که این بخش‌ ها محتوی طلای بیشتری هستند و استخراج آنها صرفه اقتصادی بالاتری خواهد داشت.

چه مقدار طلا در یک گوشی هوشمند وجود دارد؟

برای کسانی که می‌خواهند جزئیات بیشتری بدانند، گزارشی از نشریه علمی معتبر U.S. Geological Survey اطلاعات جالبی ارائه می‌دهد. طبق این گزارش، به طور میانگین در ساختار هر گوشی هوشمند تنها حدود ۰.۰۳۴ گرم طلا به کار رفته است. شاید این مقدار اندک به نظر برسد، اما وقتی این عدد را در مقیاس بالا و با تعداد زیادی گوشی در نظر بگیریم، ارزش آن به‌ وضوح مشخص می‌شود. علاوه بر طلا، هر تلفن همراه حدود ۱۶ گرم مس، تقریباً ۰.۳۵ گرم نقره و در حدود ۰.۰۰۰۳۴ گرم پلاتین نیز دارد.

اگر شما نیز به دنبال یادگیری روش‌ های بازیافت طلا به زبان فارسی هستید، آشنایی با ساختار بردهای الکترونیکی و میزان فلزات گرانبهای موجود در آنها، گام اولیه و مهمی به شمار می‌رود. هرچه شناخت شما از این ساختارها بیشتر باشد، فرآیند استخراج دقیق‌ تر و پرسودتری را تجربه خواهید کرد. با افزایش آگاهی و استفاده از آموزش‌ های معتبر، می‌توانید مسیر مطمئنی برای ورود به دنیای بازیافت فلزات گرانبها از لوازم الکترونیکی را آغاز کنید.

طلا در کدام بخش‌ های برد موبایل وجود دارد؟

در فرآیند تولید بردهای الکترونیکی مانند برد موبایل یا کامپیوتر، استفاده از طلا به دلیل خواص بی‌نظیر این فلز، تنها به قسمت‌ هایی خاص از برد محدود می‌شود. این بخش‌ ها معمولا نقاطی هستند که در معرض آسیب‌ هایی نظیر زنگ‌ زدگی، خوردگی یا پوسیدگی قرار دارند و به همین دلیل نیاز به مقاومت بیشتری دارند. یکی از کاربردهای اصلی طلا در بردها، استفاده در اتصالات حساس است؛ برای مثال در داخل کانکتورهای نازک موجود در مدارهای مجتمع یا همان IC، لایه‌ های نازکی از طلا برای تضمین عملکرد پایدار و طول عمر بیشتر به کار می‌روند.

تماس با کارشناس جهت مشاوره

به طور کلی، طلا در چهار بخش مهم از موبایل‌ ها دیده می‌شود. بخش اول، بردهای مداری یا همان circuit boards هستند که در آنها سطوح تماس و نقاط اتصال با روکشی از طلا پوشانده می‌شوند. دومین بخش، پین‌های اتصال یا connection pins است که به‌ دلیل نیاز به رسانایی بالا و جلوگیری از افت کیفیت در اتصال، با لایه‌ ای نازک از طلا آبکاری شده‌ اند. سوم، تراشه‌ های مدار مجتمع یا IC هستند که محل انتقال اطلاعات حیاتی در دستگاه به شمار می‌روند. و چهارم، خازن‌ های سرامیکی یکپارچه یا Monolithic Ceramic Capacitors هستند که آنها نیز در ساختار خود می‌توانند حاوی مقادیری طلا باشند.

آیا درون باتری موبایل طلا وجود دارد؟

شاید این تصور به وجود بیاید که تمام بخش‌ های موبایل، از جمله باتری، می‌توانند شامل فلزات گران‌ بهایی مانند طلا باشند؛ اما در واقع چنین نیست. باتری‌ هایی که در گوشی‌های امروزی استفاده می‌شوند، معمولا از نوع لیتیوم یونی هستند و هیچ گونه طلایی در ساختار داخلی آنها وجود ندارد. در این باتری‌ها، آند از نوع گرافیت متخلخل است که می‌تواند یون‌ های لیتیوم را در خود ذخیره کند. کاتد نیز معمولاً از ترکیباتی مانند اکسید فلزاتی نظیر کبالت، نیکل، منگنز یا آهن ساخته می‌شود. همچنین، الکترولیت به‌کاررفته نیز از جنس لیتیوم است و نقش انتقال یون بین آند و کاتد را ایفا می‌کند. بنابراین، هیچ بخشی از باتری‌ های موبایل شامل طلا نمی‌شود.

میزان طلا در تراشه‌ یا چیپ‌ های موبایل چقدر است؟

در ساخت تراشه‌ های موبایل نیز از طلا استفاده می‌شود، اما میزان آن با توجه به مدل گوشی و فناوری ساخت، متفاوت است. در گذشته، هنگامی که تولیدکنندگان برای اتصال دای (Die) یا هسته پردازنده به پین‌ ها به دنبال گزینه‌ ای با رسانایی بالا بودند، از سیم‌ های نازک طلا استفاده می‌کردند. این سیم‌ ها به دلیل نرمی، مقاومت بالا در برابر اکسید شدن و رسانایی فوق‌ العاده، انتخابی ایده‌ آل برای ایجاد اتصالات دقیق داخلی بودند. هرچه یک پردازنده بزرگ‌ تر و پیچیده‌ تر بود، نیاز به پین‌ های بیشتر داشت و در نتیجه مقدار طلای به کار رفته نیز افزایش می‌یافت. با این حال، در مدل‌ های جدیدتر موبایل‌ها و با پیشرفت فناوری‌ های ساخت نیمه‌رسانا، میزان طلای بکار رفته در این قطعات کاهش یافته اما همچنان به دلیل اهمیت اتصال پایدار، در برخی نقاط حساس تراشه‌ ها استفاده می‌شود.

در مجموع، اگرچه ممکن است تصور شود که طلا در تمام بخش‌های موبایل بکار رفته، اما در واقع حضور آن تنها در قسمت‌ هایی خاص و استراتژیک است. از کانکتورها و پین‌ های اتصال گرفته تا تراشه‌ های مدار مجتمع، همه جاهایی هستند که به دلیل اهمیت در عملکرد دستگاه و نیاز به مقاومت بالا، از این فلز گران‌ بها بهره برده‌ اند. آشنایی دقیق با این بخش‌ ها، برای کسانی که به دنبال بازیافت طلا از موبایل‌ ها هستند، بسیار ارزشمند است و می‌تواند تأثیر مستقیمی بر میزان بازدهی فرآیند بازیافت داشته باشد.

چرا طلا در ساخت بردهای موبایل و کامپیوتر به کار می‌رود؟

استفاده از طلا در بردهای الکترونیکی، صرفاً به دلیل لوکس بودن یا ارزش اقتصادی آن نیست، بلکه ریشه در ویژگی‌ های منحصر‌ به‌ فرد این فلز دارد که آن را به یکی از مهم‌ ترین عناصر در صنعت ساخت تجهیزات الکترونیکی تبدیل کرده است. در ادامه با دلایل فنی و علمی این انتخاب بیشتر آشنا می‌شوید.

رسانایی بی‌نظیر طلا در انتقال جریان برق

یکی از اصلی‌ ترین دلایلی که مهندسان الکترونیک در ساخت بردهای موبایل و کامپیوتر به سراغ طلا می‌روند، خاصیت رسانایی فوق‌ العاده آن است. طلا یکی از بهترین رسانا های جریان الکتریسیته در میان تمامی فلزات محسوب می‌شود و از لحاظ رسانایی حتی نسبت به فلزاتی مانند مس و آلومینیوم نیز عملکرد بهتری دارد. این ویژگی باعث می‌شود جریان برق بدون اتلاف انرژی و با کمترین مقاومت ممکن از میان اجزای مختلف مدار عبور کند. وجود طلا در مسیرهای حساس، کارایی مدار را به شکل چشمگیری افزایش می‌دهد و از اختلالات احتمالی جلوگیری می‌کند.

تماس با کارشناس جهت مشاوره

مقاومت بالا در برابر خوردگی، سایش و تغییرات محیطی

یکی دیگر از مزایای بارز طلا، مقاومت بسیار بالای آن در برابر شرایط محیطی است. برخلاف بسیاری از فلزات دیگر، طلا با اکسیژن واکنش نمی‌دهد و دچار زنگ‌ زدگی یا پوسیدگی نمی‌شود. همچنین این فلز در برابر مواد شیمیایی خورنده، سایش، و حتی رنگ‌ های قوی مانند رنگ‌ های سولفوری نیز مقاومت دارد. به همین دلیل است که طلا در طول زمان تغییر نمی‌کند و عملکرد الکتریکی خود را حفظ می‌کند. این ویژگی‌ ها سبب شده‌ اند تا استفاده از طلا در اتصالات داخلی و حساس بردهای الکترونیکی، یک انتخاب قابل اطمینان و پایدار باشد.

قابلیت شکل‌ پذیری بالا؛ مزیتی در تولید قطعات مینیاتوری

طلا علاوه بر رسانایی بالا، از خاصیت چکش‌ خواری و انعطاف‌ پذیری بی‌نظیری نیز برخوردار است. این خاصیت فیزیکی باعث می‌شود طلا را بتوان تا ضخامت‌ های بسیار نازک تبدیل کرد و به شکل قطعات ریز و پیچیده درآورد. این ویژگی به طراحان و تولیدکنندگان این امکان را می‌دهد که از طلا در ساخت قطعات بسیار ظریف در بردهای الکترونیکی بهره ببرند. به زبان ساده، طلا هم قدرت انتقال جریان دارد و هم می‌توان آن را به هر فرم دلخواه تبدیل کرد، بدون آنکه بشکند یا خاصیت خود را از دست بدهد.

پایداری در برابر اشعه‌ های مادون قرمز

ویژگی منحصر به‌ فرد دیگری که طلا را به یک فلز خاص در صنایع حساس تبدیل کرده، مقاومت بالای آن در برابر اشعه مادون قرمز است. این ویژگی سبب می‌شود طلا در برابر حرارت و تابش‌ های پرقدرت نیز مقاومت کند و عملکرد مدار را مختل نکند. به همین دلیل، طلا نه تنها در بردهای موبایل بلکه در صنایع پیشرفته‌ ای مانند هوافضا و ساخت تجهیزات فضایی نیز به کار گرفته می‌شود.

چرا بازیافت طلا از برد موبایل اهمیت دارد؟

با توجه به تمام این ویژگی‌ های ممتاز، واضح است که طلا نقشی حیاتی در ساختار بردهای الکترونیکی ایفا می‌کند. اما نکته قابل توجه آن است که این فلز گران‌ بها حتی پس از پایان عمر مفید گوشی نیز از بین نمی‌رود. به دلیل پایداری بالا، طلا در برد موبایل بدون هیچ تغییر ظاهری یا ساختاری باقی می‌ماند و همین موضوع باعث می‌شود که امکان استخراج آن وجود داشته باشد. این موضوع در صنعت بازیافت اهمیت بسیاری پیدا کرده است، چراکه حجم بالایی از بردهای الکترونیکی قدیمی می‌توانند منبع قابل توجهی برای استخراج طلا باشند.

در بسیاری از کشورها، بازیافت طلا از وسایل الکترونیکی به یک صنعت پررونق تبدیل شده و شرکت‌های زیادی در این حوزه فعالیت می‌کنند. اهمیت این موضوع به‌قدری زیاد است که فرآیند بازیافت طلا، حتی در سطح خانگی نیز مورد توجه قرار گرفته و افراد زیادی به‌ دنبال یادگیری این مهارت هستند.

چرا استخراج طلا از برد موبایل اهمیت دارد؟

در دنیای امروز که حجم عظیمی از تجهیزات الکترونیکی پس از پایان عمر مفیدشان به زباله تبدیل می‌شوند، بازیافت طلا از بردهای موبایل و کامپیوتر نه‌ تنها یک فرصت اقتصادی محسوب می‌شود، بلکه روشی مؤثر برای حفاظت از محیط زیست نیز به شمار می‌آید. وقتی بردهای الکترونیکی دور ریخته می‌شوند، فلزات سنگین و ارزشمندی مانند طلا، نقره و مس به طبیعت وارد می‌شوند و می‌توانند برای خاک، آب و موجودات زنده مضر باشند. با استخراج این فلزات پیش از دور ریختن تجهیزات، از آلودگی محیطی گسترده جلوگیری می‌شود.

تماس با کارشناس جهت مشاوره

از سوی دیگر، بازیافت طلا از وسایل الکترونیکی، فشار بر منابع طبیعی مانند معادن طلا را کاهش می‌دهد. استخراج طلا از معدن علاوه بر صرف هزینه‌ های زیاد، نیازمند انرژی فراوان، آب فراوان و ماشین‌ آلات سنگین است که هم به محیط زیست آسیب می‌زنند و هم هزینه‌ بر هستند. اما بازیافت طلا از بردهای موبایل، راهی ساده‌ تر، ارزان‌ تر و سریع‌ تر برای دستیابی به این فلز گران‌ بهاست. این روش همچنین به افراد این امکان را می‌دهد که با کمترین امکانات، طلا را به‌ صورت تصفیه‌ شده و قابل فروش به دست آورند.

بازیافت طلا از موبایل‌ ها همچنین می‌تواند به عنوان یک منبع درآمد قابل توجه تلقی شود. بسیاری از افراد این کار را به‌ عنوان شغل دوم یا حتی فعالیت اصلی خود انتخاب می‌کنند و از این طریق سود خوبی به دست می‌آورند. با توجه به افزایش قیمت طلا در بازار جهانی، استخراج آن از منابع به ظاهر بی‌ارزش، بسیار مقرون‌ به‌ صرفه خواهد بود.

روش‌ های بازیافت طلا از موبایل‌ ها

فرآیند استخراج طلا از قطعات الکترونیکی به روش‌ های مختلفی انجام می‌شود. هرکدام از این روش‌ ها نیازمند دانش و تجهیزات خاصی هستند و با توجه به امکانات فردی یا صنعتی، می‌توان روش مناسب را انتخاب کرد. برخی از روش‌ های رایج و علمی برای جداسازی طلا شامل پیرولیز مایکروویو، لیچینگ شیمیایی، استفاده از اسید نیتریک و بارش اکسیداتیو هستند.

آشنایی با روش پیشرفته پیرولیز مایکروویو

یکی از پیشرفته‌ ترین و پیچیده‌ ترین روش‌های استخراج طلا از بردهای الکترونیکی، روش پیرولیز با استفاده از مایکروویو صنعتی است. در این روش، فرایند تجزیه حرارتی مواد آلی در دمای بسیار بالا و در غیاب اکسیژن انجام می‌شود. دمای مورد نیاز برای این فرآیند معمولاً بالاتر از 430 درجه سانتی‌ گراد است و باید در شرایط فشار بالا و کاملاً کنترل‌ شده اجرا شود. به همین دلیل این روش تنها در آزمایشگاه‌ های مجهز صنعتی انجام‌ پذیر است و اجرای آن در محیط‌ های خانگی یا غیرتخصصی به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود.

در روش پیرولیز مایکروویو، از یک مایکروویو صنعتی تک‌ حالته با فرکانس 2.45 گیگاهرتز و حداکثر توان 2000 وات استفاده می‌شود. این سیستم شامل تجهیزاتی مانند پمپ خلاء، ترموکوپل، کندانسور، سیلندرهای گاز، سیرکولاتور یخچالی و کلکتور جمع‌ آوری فلزات است. برای شروع فرآیند، حدود 20 گرم زباله الکترونیکی حاوی طلا درون حفره‌ واکنش قرار داده می‌شود. سپس با گاز نیتروژن خالص و با جریان مشخص (حدود 100 میلی‌لیتر در دقیقه)، فضای داخلی سیستم پاکسازی می‌شود تا از ورود اکسیژن جلوگیری شود.

پس از آماده‌ سازی اولیه، مایکروویو روشن می‌شود و در طی مدت 60 دقیقه در توان‌های مختلف (از 150 تا 400 وات) کار می‌کند. این حرارت موجب تجزیه مواد و آزاد شدن فلزات از ساختار بردها می‌شود. در نهایت، فلزات آزاد شده در خشک‌ کن مخصوص ذخیره می‌شوند تا برای مرحله شستشو و تصفیه نهایی آماده شوند. این روش با وجود پیچیدگی زیاد، دقت بالایی دارد و درصد زیادی از طلای موجود را می‌توان با آن استخراج کرد.

تماس با کارشناس جهت مشاوره

استخراج طلا از بردهای موبایل و دیگر تجهیزات الکترونیکی نه‌ تنها از نظر اقتصادی قابل توجه است، بلکه می‌تواند به‌ عنوان راهکاری مؤثر برای کاهش آسیب‌ های زیست‌ محیطی نیز شناخته شود. با توجه به اینکه مقدار طلای موجود در وسایل دیجیتال کهنه، به ظاهر کم است، اما در مجموع و در مقیاس وسیع، به‌ منبعی ارزشمند تبدیل می‌شود. آشنایی با روش‌ هایی مانند پیرولیز صنعتی، شما را با ظرفیت‌ های پیشرفته بازیافت آشنا می‌کند، اما برای شروع، روش‌ های ساده‌تر نیز وجود دارند که می‌توان با کمترین امکانات آن‌ها را امتحان کرد. در بخش‌ های بعدی، به آموزش روش‌ های کاربردی‌ تر برای بازیافت طلا در سطح کوچک و قابل اجرا در کارگاه یا خانه خواهیم پرداخت.

آموزش ساده و عملی بازیافت طلا از برد موبایل

در دنیای امروز که فناوری به سرعت در حال پیشرفت است، موبایل‌ها و کامپیوترها با عمر مفید کوتاه‌ تری رو به‌ رو هستند و پس از مدتی به وسایل دورریختنی تبدیل می‌شوند. اما واقعیت این است که در دل همین تجهیزات ظاهراً بی‌ ارزش، فلز گران‌ بهایی مانند طلا پنهان شده که می‌توان آن را به راحتی استخراج کرد. وب‌ سایت برد گلد به عنوان نخستین مرجع فارسی‌ زبان در این حوزه، روشی ساده، مقرون‌ به‌ صرفه و قابل اجرا در منزل را برای استخراج طلا از بردهای الکترونیکی آموزش می‌دهد.

برای شروع این فرآیند، ابتدا نیاز است با روش استفاده از اسید نیتریک آشنا شوید؛ روشی که به دلیل عملکرد شیمیایی خاص آن، بطور ویژه در جداسازی طلا از سایر فلزات به کار می‌رود.

چرا اسید نیتریک برای بازیافت طلا مناسب است؟

اسید نیتریک به دلیل خاصیت اکسیدکنندگی بالایی که دارد، می‌تواند بسیاری از فلزات موجود در بردهای الکترونیکی مانند مس، آلومینیوم و نقره را به راحتی حل کند. اما نکته مهم اینجاست که طلا و پلاتین در برابر این اسید مقاوم هستند و در آن حل نمی‌شوند. به همین دلیل، هنگامی که بردهای موبایل را در اسید نیتریک قرار می‌دهیم، تمام فلزات دیگر به تدریج در محلول حل می‌شوند و تنها طلا به صورت خالص و جدا مانده و در محلول شناور خواهد شد. همین ویژگی منحصر به‌ فرد اسید نیتریک، آن را به انتخابی عالی برای بازیافت طلا تبدیل کرده است.

مراحل استخراج طلا از برد موبایل در منزل

در مرحله اول، باید تعدادی برد الکترونیکی موبایل تهیه کنید. برای افزایش بازدهی، پیشنهاد می‌شود بردهایی با کیفیت بالا و تراشه‌ های متراکم را انتخاب کنید؛ چرا که میزان طلای موجود در آن‌ها بیشتر خواهد بود. گاهی از یک کیلوگرم برد مرغوب می‌توان تا ۵ گرم طلا به‌دست آورد.

پس از تهیه بردها، آنها را به‌ خوبی با آب یا دستمال مرطوب تمیز کنید تا از گرد و غبار و چربی پاک شوند. سپس این بردها را درون یک ظرف مقاوم در برابر اسید (مانند ظروف پیرکس یا پلاستیکی ضخیم) قرار داده و اسید نیتریک را به آن اضافه کنید. برای تسریع واکنش شیمیایی، می‌توانید ظرف را کمی گرم کنید. البته در این مرحله باید مراقب باشید، چون واکنش‌ ها همراه با گازهای سمی هستند؛ بنابراین استفاده از دستکش، ماسک، عینک محافظ و تهویه مناسب محیط کاملاً ضروری است.

تماس با کارشناس جهت مشاوره

زمانی که فلزات درون اسید نیتریک شروع به حل شدن کردند، می‌توانید با کمک یک میله شیشه‌ ای بردها را به‌ آرامی هم بزنید تا واکنش بهتر انجام شود. پس از پایان این مرحله، مشاهده خواهید کرد که تنها ذرات یا ورقه‌ هایی از طلا درون محلول باقی مانده‌اند.

در ادامه، باید این ورقه‌ های طلا را با دقت از محلول جدا کرده و در مرحله‌ای دیگر، با کمک بوراکس و حرارت بالا ذوب کنید تا به قطعاتی یکپارچه و قابل فروش تبدیل شوند. در این مرحله طلای بازیابی‌ شده، به‌ شکل ذره‌ های فشرده درمی‌آید که قابل وزن‌ کشی و فروش است.

آیا بازیافت طلا از گوشی‌ها سودآور است؟

پاسخ قطعاً مثبت است. طلا یکی از ارزشمندترین فلزات در بازار جهانی است و استخراج آن از بردهای الکترونیکی، با توجه به پایین بودن هزینه‌ ها و دسترسی آسان به منابع، می‌تواند بسیار سودآور باشد. بسیاری از افرادی که در این مسیر فعالیت دارند، تنها با چند ساعت کار در هفته، درآمد خوبی به دست می‌آورند. این فعالیت می‌تواند به عنوان شغل دوم، کارگاهی خانگی یا حتی شغلی مستقل دنبال شود.

از این رو، اگر موبایل‌ های قدیمی یا وسایل الکترونیکی بلااستفاده در خانه دارید، به‌ جای انداختن آنها در سطل زباله، بردهایشان را جدا کرده و از آنها طلا استخراج کنید.

جمع‌ بندی مطلب

فلز طلا با خواص فیزیکی و شیمیایی منحصر به‌ فردش، در ساختار بسیاری از تجهیزات الکترونیکی مدرن، به‌ ویژه موبایل‌ ها، کاربرد دارد. پس از پایان عمر مفید این وسایل، طلا همچنان به‌ صورت خالص و بدون تغییر در برد باقی می‌ماند و قابل بازیافت است. با استفاده از روش‌ هایی مانند جداسازی با اسید نیتریک یا تیزآب سلطانی، می‌توان به‌ راحتی طلای موجود را استخراج کرده و آن را به منبعی برای درآمد تبدیل کرد.